Chủ Nhật, 10 tháng 5, 2026

nhật ký cánh gà chiên muối dzổi (2): note tạm ghi cho tl 5.2026

 Ghi mau rồi sau nắn nót hoàn thiện nhá:

- Xát muối cánh gà, rửa sạch, lau thật ráo. Cầu kỳ dùng giấy bếp thấm rượu Thiệu Hưng để lau một lượt,

- OPTIONAL: Làm nước brine với đường nâu, quế, hồi, xíu muối, xíu bột ngũ vị hương, gừng, hành, tỏi, tiêu, tiêu xuyên (nói chung là tuỳ ý gia vị mà mình thích), đun tới sôi thì để nguội hẳn rồi cho cánh gà vào ngâm; bọc kỹ và để trong tủ lạnh 1 giờ, sau đó vớt ra và lau thật ráo. 

- Dùng dao nhỏ đầu nhọn/dao tỉa [paring knife] để rạch mỗi mặt cánh 2-3 đường dọc; và dùng kéo cắt nhấn chỗ rìa/mép cách nhau khoảng 0.5-0.7cm.

- Ướp khô: Rang thơm hạt dzổi + xuyên tiêu + tiêu đen và muối hạt rồi tán thật nhuyễn, sau đó trộn thêm với bột hành và bột tỏi thì được hỗn hợp gia vị ướp khô căn bản. Cầu kỳ và theo ý thích thì có thể thêm bớt: thay vì muối thường thì dùng muối mùi tây sấy (tôi tự làm và "nghiện" bạn này), có khi là muối tỏi tây cũng được; rồi nữa là khi rang mấy bạn hạt gia vị còn có thể thêm một cánh hồi (nhất là khi bỏ qua công đoạn ngâm brine), và cho người ăn cay được là cả một ít ớt khô nữa.

- Trộn cánh gà đã được tỉa tót với hỗn hợp gia vị khô này, mát-xa chúng trong đôi ba phút. Sau đó xóc chúng với chút bột mì pha xíu baking powder. Để trong tủ lạnh qua đêm.

- Làm nóng lò ở mức nhiệt xê dịch từ 300-350 độ F. Đặt cánh gà lên vỉ rồi nướng [bake] trong 30 phút. Ở giữa thời gian đó, nhớ lật mặt cánh gà.

- Cánh gà khi ra khỏi lò và nguội rồi thì coi như sẵn sàng cho công đoạn rán/chiên. Thích giòn thì chiên ngập. Tiết kiệm dầu mỡ thì áp chảo sắt láng xiu xíu dầu. 

Cánh gà thịt bên trong mềm và mọng. Da bên ngoài có thể là giòn rụm hoặc đơn giản là chắc. Và món đặc biệt thơm. Đặc biệt hơn nữa là nếu áp chảo thì món không cho một mảy may nào cảm giác dầu mỡ gây ngán.

nhật ký cánh gà chiên muối dzổi (1): note ghi cũ 11.2025

Note nháp từ tháng 11/2025. Từ đó tới nay, tay nghề chiên cánh gà của tôi đã có nhiều phần tiến bộ và cách làm có ít nhiều điều chỉnh. 

(1)

Tôi cứ nghĩ mãi về tên gọi món. thì ô-kê rồi, từ thịt lườn gà đã lọc mua ở tiệm mang về bếp nhà chỉ cần thong thả lạng và cắt thành các miếng nugget đến thịt má đùi nguyên đai nguyên kiện mình tỉa tót và lạng thành các phần thịt mỏng cho đến cánh gà, đều là gà! Nhưng nếu nhõn một từ chiên thì gần như sẽ làm mọi người hiểu là đem thịt gà đó đi rán/chiên là ra món thành phẩm. 

Thực tế, về hành động nấu món, tôi cần làm nhiều hơn thế. Món được hoàn thành qua hai bước nấu: nướng/bỏ lò - bake trước, rồi sau đó là chiên - có thể là phóng tay chiên ngập mà cũng có thể là rón rén áp chảo chạy qua hàng dầu mỡ tuỳ ý người đứng bếp.

(2)

Về muối dổi cho món gà chiên muối dổi, tự chế trong bếp nhà thực rất mau và đơn giản. 

Ngoài thành phẩn chính là hạt dổi, có thêm tiêu sọ, tiêu xuyên, ớt khô bếp Tứ Xuyên, muối - tôi cực kỳ chuộng bạn kosher salt. Rồi nữa là bột hành, bột tỏi, bột rong biển (thay cho đường). Và nếu là làm muối dổi dùng một lần thì tôi còn mạnh dạn thêm xíu bột cá Nhật, cái này gọi là để kiếm chút vị ngọt umami

Lười và thô lỗ, cứ thế mà giã hay xán tán nhuyễn các nguyên liệu gia vị hạt và quả khô cùng muối trước khi trộn thêm mấy thành phần bột còn lại. Còn dư dả thời gian và cẩn thận hơn thì nên có bước đệm trước đó là rang. 

Để lửa bếp ở mức cao nhất và làm nóng chảo sắt. Chừng chảo nóng thật nóng thì chỉnh nhiệt bếp về mức nhỏ nhất - hoặc thậm chí nếu dùng chảo sắt to thì tắt bếp luôn cũng được, mau tay đảo rang thơm đầu tiên là hạt dổi, sau đó chừng một phút thì thêm hai loại tiêu. Chảo gia vị dậy thơm hương thì tắt bếp. Chuyển chảo sang một bên, cho muối và ớt vô và đảo vài lượt. Trút hết các gia vị vô cối, đợi nguội thì giã và tán. Mấy loại bột gia vị (hành, tỏi, rong biển, cá) chỉ được cho vào cối ở lần tán cuối cùng. Muối dổi để ướp gà là một hỗn hợp bột mịn nhuyễn, đậm mặn và thơm hương.

(3)

Muối dổi làm là vậy. Nhưng bột gia vị tẩm ướp gà thì cần hơn thế: làm thêm bột áo gồm bột mì (có thể thay bằng hoặc thêm vào tinh bột bắp hay khoai tây) và xiu xíu baking powder.

Lười thì đơn giản là trộn muối dổi với bột áo rồi a-lô-xô mình đi tẩm ướp. Cầu kỳ hơn thì là mát-xa các miếng/lát thịt gà với muối dổi trước, rồi sau đó mới là cho chúng tắm mình trong lớp bột bao.

(4)

Các miếng/lát thịt gà trước khi được tẩm ướp cần phải đảm bảo thật ráo, thật khô. Lẽ dĩ nhiên là trước đó nữa thì chúng phải được làm sạch :-)

Tôi nghĩ có thể đây thuần tuỳ là vấn đề cảm giác cũng như thói quen trong bếp, mỗi lần làm món gà này tôi dứt khoát không bỏ qua bạn rượu nấu Thiệu Hưng. Giấy bếp được thấm rượu rồi dùng giấy đó để lau các miếng/lát thịt gà. 

(5)

Về thời gian ướp gà, lý tưởng nhất là qua đêm. Đôi khi tôi còn để lâu hơn nữa. 

Dùng giấy bếp thấm rượu Thiệu Hưng lau thật ráo cánh gà. Sau đó, dùng kéo cắt/tỉa hai bên mép/viền (tôi không biết phần này gọi là gì), đại khái là cắt sâu chừng 3-4 li với khoảng cách giữa các nét cắt là chừng 0.5cm. Dùng đầu dao nhọn khẽ rạch hai mặt thịt cánh, mỗi mặt hai đường. Làm vậy giúp gia vị ngấm vào thịt, đồng thời bao bột cũng hiệu quả hơn, đồng nghĩa với cánh gà thành phẩm càng thêm giòn.

Ướp gia vị và bao bột xong thì giữ trong tủ lạnh. 

(4)

Kê một vỉ nướng lên chảo sắt, xếp các cánh gà lên đó và nướng trong lò ở mức nhiệt 300 độ F trong 30 phút. Nhớ sau 15 phút thì đảo mặt cánh gà.

Sau thời gian này, lấy cánh gà ra khỏi lò và để nguội.

Đến giờ chuẩn bị bữa tối, chảo sắt hóng chừng một thìa súp dầu ăn, đợi đến khi đầu đũa chạm vô chảo thấy sủi tăm thì có thể chiên gà. Nhiệt bếp để ở mức trên trung bình, sau đó trong quá trình chiên thì từ từ chỉnh lớn.

Tôi không yêu phương pháp chiên ngập, một phần vì e ngại dầu mỡ nhiều, nhưng chủ yếu hơn là vì tôi vốn tính ki-bo, tự dưng phải dùng một lượng lớn dầu để chiên ngập mấy cái cánh gà thì tiếc. Giải pháp thay thế là tốn chút "công sức": tay nghiêng chảo rồi đặt từng cái cánh gà vô, lật đi lật lại mấy lượt trong tiết tấu xèo-xèo của dầu nóng. 

Khi tất cả các phần cánh gà đã được "tắm dầu" như vậy rồi thì liên tục cử động cả hai bàn tay. Tay trái giữ cán chảo, cứ cách lượt chừng đôi ba phút thì nâng chảo cao chút rồi khẽ lắc để các bạn cánh gà xê dịch trong chảo. Khi chảo không lắc thì tay phải cầm đũa nấu bận rộn liên tục đảo các mặt thịt cánh gà.

Vất vả chút nhưng rất đáng. Vì sau khoảng mươi phút chiên-không-ngập dầu như vậy, cánh gà thành phẩm ra đĩa xác thức giòn vỏ mềm ruột và ngấm đủ đậm đà đường gia vị mà không cần bất cứ thức chấm muối xốt này kia chi nọ.

muối dzổi để ướp cánh gà

một công thức muối chua nhanh dưa chuột

dưa chuột muối chua mau mau
Tôi loạng quạng trên mạng nhện và thấy hai bác bếp này Laughing spatula: Quick pickled cucumbers. Sở dĩ tôi chọn công thức của họ là vì "tính dễ" của nó, và cả phần vì tôi muốn chọn đường đi ngắn nhất khi phải "giải quyết" cái khay dưa bạn đánh chén hứng chí mua về nhưng rồi lên cơn lười biếng bỏ mặc chúng trong tủ lạnh.

Dấm dùng muối dưa là dấm táo nhà làm, với táo thu hoạch từ cái cây già lụ khụ ở nhà rừng. Tôi ngâm dấm từ đầu tháng 11 năm ngoái, phỏng theo video hướng dẫn của một bạn chủ bếp tôi vốn không theo dõi thường xuyên nhưng nếu đã học làm món theo thì luôn là với tuyệt đối tín nhiệm - Cười khúc khích: Cách làm giấm táo thơm ngon vị chua thanh dịu nấu ăn và trộn salad

Công thức ghi nhanh cho 2 cup dưa đã xắt lát: 1 cup dấm trắng + 1/4 cup nước + 3 thìa súp đường + 2 thìa cafe muối. Tuốt tuột được khuấy cho tới khi đường và muối tan trong hỗn hợp dấm và nước. Trút dưa vô ngâm (trong hộp/hũ đậy nắp kín). Có thể giữ trong tủ lạnh 1 tuần. 

* Note ghi chú sau mẻ làm đầu tiên thành công:

- dưa muối là khay trái nhỏ và thuôn, loại chuyên dùng cho món muối chua (tôi quên tên của bạn này); không rõ áp dụng với loại dưa khác thì thế nào (?);
- tuỳ món làm mau ăn liền hay tính toán để hai ba bữa trong tủ mát mà khi cắt lát dưa thì điều chỉnh độ dày mỏng sao cho thích hợp;
- dấm táo nhà làm nước đầu rất chua nên thay vì dùng nguyên 1 cup, cho mẻ thứ hai tôi chỉnh xuống còn già nửa cup và bù vào đó là nước tinh khiết;
- tôi chưa thử cho thì là tươi, nhưng nghĩ hẳn là sẽ rất thơm :-)

Thứ Tư, 6 tháng 5, 2026

cinco de mayo 2026

Tôi sém chút quên luôn vụ này :-)

Nhờ lời chúc của bạn đời mà sau nhiều tuần vật vờ, tôi cuối cùng đã lên giây cót tinh thần, thanh tẩy tấm thân ọp ẹp và bắt tay vào dọn dẹp cửa nhà. 

Chúng tôi có một bữa tối ngon, với rất nhiều tiếng cười, ở tiệm quen bên Mystic. Cô phục vụ trẻ người Tạng vẫn busy-lazy như mọi khi, cô phục vụ trung tuổi người Tạng vẫn "Chớ có hỏi tôi vụ trồng rau mùa hè", bạn sushi Chef vẫn vui vẻ "Bận mấy tui đây vẫn có thời gian để cụng bia"... và ngay cả anh chàng bếp phó số 2 lúc nào cũng im lìm cắm cúi làm món bữa nay ít nhất đã mở miệng hai lần góp chuyện.

Tôi vẫn thế, vẫn dè chừng người lạ, vẫn chán ghét thế giới con người (bao gồm cả chính bản thân). Nhưng tối nay, tôi thấy mình ngoác miệng cười cười nói nói với khách ăn ngồi kế bên ở quầy sushi bar.

Những ngày này, tôi không nghĩ nhiều, không làm nhiều. Không phải là một trạng thái ngưng nhưng đại khái kết giới tôi tự tạo dựng cho mình gần như là ở trạng thái tĩnh. 

Và trong cái "kén" đó, tôi thấy phần "trí" của mình được/bị thử thách. Thế giới ngoài kia có bao xấu xí và ngu xuẩn. Nhưng cũng thế giới ngoài kia có rất nhiều phần "người", 

Tôi không được chọn cái thế giới tổng thể ngoài kia. Nhưng tôi có toàn quyền quyết định dành thời gian cho một sự "tiêu thụ" và "hưởng thụ" hết sức cá nhân, cho hành động đọc, nghe và có khi là cả ghi chép vụn vặt nữa!

Thứ Tư, 1 tháng 4, 2026

xuân vẫn là xuân, chỉ có chúng mình là già đi

(1)

The Old Farmer's Almanac chính thức đình bản in [giấy] sau số cuối cùng năm 2026. Tôi nghĩ, điều này dễ hiểu. Với một kẻ dốt nát công nghệ và về căn bản là không mấy tò mò hay để ý này kia chi nọ liên quan trồng cấy, săn bắn hay dã ngoại cũng như giăng buồm ra khơi, cho một câu hỏi đơn giản ngày đầu tiên của mùa xuân là cái ngày chi, chỉ cần gõ cửa bác Gúc-gù là khoẻ. Tôi hình dung là những người chuyên môn nông-lâm-ngư hay yêu thích khám phá thiên nhiên này nọ, họ đều có các mạng nhện và phần mềm chuyên nghiệp, chuyên sâu chứ đâu chỉ dựa vào bản sách mỏng quèn này. 

Tất nhiên là tôi phải mở ngoặc ngay ở đây, rằng thì là mà thấy cái sự biến mất của ấn phẩm lịch sử này, tôi thấy đáng tiếc. Giở các trang sách mỏng, lờ rờ tay và căng mắt đọc các hàng chữ li ti để khám phá những điều mới mẻ thật thú vị, thật vui. Niềm vui đó giờ đã chết! 

dấu chỉ xuân - snowdrops

(2)

Tôi biết ngày đầu tiên của mùa xuân 2026 không phải nhờ tra cuốn lịch kể trên, mà là do lượn lờ giữa bếp và phòng khách thì tiện liếc một cái màn hình ti-vi và dừng vài giây nghe ông Kimmel nói về xuân đầy nắng xứ Cali. 

Ở đó người ta kêu nóng, còn ở đây thì là lạnh, lạnh buốt, lạnh thấu, lạnh đến mức tên gọi xuân giống như một lời đùa.

(3)

Ấy vậy mà không. Chúi mũi nhìn đường, tôi thấy chúng, những bông snowdrops đầu tiên, lặng lẽ một góc tường nhà. 

Ngày đầu tiên của mùa xuân năm nay bắt đầu khẽ khàng là vậy. Còn những ngày và tuần tiếp sau đó thì các dấu hiệu, dấu chỉ càng nhiều và rõ hơn. 

Các họ nhà chim tụ tập từ họp chi bộ tới võ lâm đại hội toàn xứ mỗi sáng xung quanh mấy ống hạt và bánh cay dần dần đông vui và đa dạng phong phú hơn trong cái không gian - thức ăn do ông chủ nhà tạo riêng cho chúng. Tôi ngó lũ chim, thật khác thế giới con người ngoài kia yêu thích thoá mạ và tệ hơn nữa là uýnh nhau. Tất nhiên là vẫn có ngoại lệ mấy gã giẻ cùi lam cậy thế mình to mà nạt nộ đám chích bông.

Nếu lũ chim tạo nên một dạng phim quay chậm với âm thanh và sắc màu thì nền đất xám xịt ẩm ướt và dính chấp bùn nhão cũng có cách biểu tỏ riêng của mình. Chầm chậm mỗi ngày, chúng tôi có thể nhìn ra các chồi thuỷ tiên vàng mà cuối thu năm trước chúng tôi vất vả đào hố vùi củ giống giờ đã xuất hiện. Tôi nghĩ về những mảng sắc vàng khi hè sang, thực là hứa hẹn.

thế giới ngoài kia vẫn là vậy
câu hỏi với mình là thái độ sống

(4)

Cả tháng rồi, tôi thấy mình dặt dẽo và tăm tối. Tôi nghĩ, phần là do cái quá trình già-đi tự nhiên của cơ thể, phần nữa là do những xao động nhỏ hay biến cố to [thế giới] ngoài kia. 

Tôi vẫn tiếp tục quá trình co-rút, dành nhiều thời gian để tiêu hoá cái sự đau mỏi của tấm thân cũng như sức ỳ đáng sợ của trí óc. Bất chấp thái độ "kiêng kị" bấy lâu nay của bản thân, nghĩ thầm nhiều hơn là nói ra lời về những trải nghiệm của quá trình tôi-đang-già-đi, thì có vẻ như giờ đây tôi đang xích gần hơn triết lý của ông già Otto, để thẳng thắn thừa nhận rằng những ngày này thật không dễ chịu. 

(5)

Nhưng tốt xấu, yêu ghét, dù là gì đi nữa thì tôi vẫn phải sống các ngày của mình. Câu chuyện chạy lòng vòng, rẽ ngang rẽ ngửa một hồi cuối cùng vẫn quy về điểm chốt: chọn lựa một thái độ sống.

Mùa xuân năm nay, ở xứ người, nhắc nhở tôi rằng "mày đang già đi". Nhưng cũng mùa xuân năm nay đánh dấu một món quà đến từ những người bạn thân quý. 

Tôi có cơ hội để khám phá, để đọc mới lịch sử và văn hoá Việt Nam. Tôi nhìn thấy những vẻ đẹp xưa nay chính bản thân tôi cho là đương nhiên rồi từ đó mà không biết đường trân trọng. 

sugar house hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang ngày cuối cùng của tháng 3

những khuôn mặt nhà rừng

Chủ Nhật, 8 tháng 3, 2026

chicken thigh avocado - gà má đùi gặp trái bơ

Thịt gà má đùi lọc lấy phần thịt theo các đường thớ, kết quả là được các miếng/lát thịt mỏng và nhỏ xinh xinh cỡ hai ba ngón tay chụm lại. Thịt đó được ướp với muối và tiêu rồi nghỉ ngơi qua đêm trong tủ lạnh.

bữa trưa làm mau cho ngày nấu mật phong
Chảo làm nóng, láng xiu xíu dầu và tuỳ ý mà có thể cho một thức rau củ gia vị vô áp chảo để kiếm chút hương: một tép tỏi, mấy lát hành tây, nửa củ hành tím, một đoạn xắt thân củ trắng của tỏi tây... Sau đó,với nhiệt bếp ở mức trung bình, áp chảo làm chín các lát thịt gà. 

Lại tuỳ ý kẻ nấu người ăn mà thịt gà có thể làm chín theo kiểu mềm và sắc màu tự nhiên (nói cách khác là lợt lạt); hoặc không là ở đoạn cuối thì chỉnh lửa lớn để thịt bắt sém; và có khi muốn chắc, muốn "dai" chút thì dùng cái vá gỗ mà dần, mà xé các lát thịt thành các miếng nhỏ. Thịt chín được lấy ra khỏi chảo, nhà có muối gia vị hành-mùi tự làm, tôi lấy một xíu để rắc và trộn thịt gà cho thêm hương.

Trái bơ xắt thịt quả, bổ túc vài giọt cốt chanh và nếu thích thì thêm xíu muối cho đậm. Lá diếp giòn xắt lát. Cùng thịt gà, tất cả được bày lên đĩa. Và đương nhiên là đánh chén!

Trừ việc phải chế biến, làm sạch và lọc thịt rồi sau đó là ướp muối để qua đêm, đến giờ làm món ngày hôm sau thực là mau và tiện lợi khi người nấu kẻ ăn còn đang bận bịu cho một công việc nào đó của ngày.

Thứ Bảy, 7 tháng 3, 2026

nhiếp ảnh gia portolano, cụ lloyd xứ oregon, một anh nông dân đến từ vermont và chuyện "sống khác đi", "sống ngoài hệ thống"

(1)

Chuyện là từ lâu nay, tôi rất thích Fan Ho. Đến năm trước, khám phá thêm Portolano thì chuyện chuyển thành tôi rất thích Fan Ho và Portolano. 

Hai nhiếp ảnh gia này chẳng có chi đáng để liên hệ [với nhau]: một Á, một Âu; một đen trắng, một phong phú các tầng màu cùng hỗ trợ của công nghệ hiên đại; một tập trung vào đời sống đô thị và cho cảm giác thời gian ngưng đọng, một lại là thiên nhiên với vô tận các hình thái và dường như luôn ở trong trạng thái chuyển động; một tác phẩm như là một chuyện kể, và một hình ảnh có chuyện kể đi kèm...  

Tôi nghĩ nếu chỉ sống [ở] Hà Nội và không có một trải nghiệm dịch chuyển không gian sống thì tôi sẽ không bao giờ trở thành người hâm mộ vị thứ hai. Lý do rất đơn giản: tôi không ở trong một hoàn cảnh sống mới, với nhiều bận tâm suy nghĩ mới.

Với Fan Ho và tác phẩm của ông, tôi có cảm giác về khoảng cách, về sự không-chạm-được. Tôi nhìn, tôi nghĩ, tôi yêu [thích] nhưng các bức ảnh của ông dù có cho ít nhiều cảm giác gần gũi, hoài niệm, thậm chí là xúc động thì đó vẫn luôn luôn là một thế giới khác. Tôi yêu Fan Ho và tác phẩm của ông như một kẻ-ngoài-cuộc.

Với Portolano thì chuyện lại hoàn toàn khác. Ấn tượng từ các bức hình không sâu và mạnh tức thì nhưng nó giống như mạch nước ngầm rỉ rả, thấm và lan toả để rồi bao trùm và trở thành thân quen đối với người nhìn, để đến một thời điểm nhất định khiến y thị có cảm giác chúng [các tấm ảnh] phản ánh một phần cuộc sống của chính bản thân, gợi ý hay đề đặt những câu hỏi về cuộc sống, về giá trị sống của chính mình. Tôi yêu thích Portolano và các tác phẩm của nhiếp ảnh gia này như một người-ở-trong-đó. Dù sự thực là cuộc sống của tôi chẳng có chi để được dán nhãn off grid.

Ngày nay, có nhiều nhà sáng tạo nội dung cho thấy những bức tranh đẹp đẽ về những chuyến thám hiểm các không gian thiên nhiên rộng lớn [tự nhiên/hoang dã] cũng như những xê dịch đời sống [sống ngoài hệ thống]. Coi những nội dung đó, thoạt đầu tôi bị "choáng ngợp", luôn là đẹp luôn là vĩ đại những cảnh quan thiên nhiên hoang dã và/hoặc không là luôn là đẹp luôn là đầy chất thơ các dự án sống đời "cách biệt". Nhưng sau một thời gian, với cực kỳ khiêm tốn một vài chuyến đi cùng những đoạn thời gian ngắn sinh hoạt trên núi, tôi bắt đầu ngờ vực. 

Mọi thứ trở nên sáng tỏ khi vô tình tôi dừng lại ở lời nhận xét của Portolano nhân nói về mạng xã hội xung quanh chủ đề khám phá thế giới tự nhiên hoang dã và lối sống ngoài-hệ-thống. Đại ý, vị nhiếp ảnh gia có phong thái điềm đạm này nhận xét, chỉ cần chú ý chút thì sẽ có thể mau chóng nhận ra đằng sau các tấm hình và thước phim đâu là chân thật đâu là không, đâu là những hành động tâm huyết và đâu chỉ đơn giản là những "trình diễn".

ngó qua cửa sổ thấy hay, nhưng những bạn này mang con bọ,
và con bọ có thể khiến bạn mắc Lyme disease.
và nếu chẳng may dính rồi thì Ôi Thôi :-(((
(2)

Cụ Lloyd tuổi ngoài 80 sống một mình trong một ngôi nhà gỗ rất chi là cozy ở đâu đó trong rừng thuộc tiểu bang Oregon. 

Hơn hai mươi năm trước, cụ sống ở thành phố. Con cháu trưởng thành ra riêng, mà vị hôn phu lại qua đời khiến cụ lẻ loi đơn chiếc. Thế là cụ quyết định "về quê", dựng nhà gỗ nhỏ sống ở khu đất rừng được thừa kế từ cha mẹ.

Một anh trẻ iu-tu-bi làm phim ngắn về cụ. Có nhiều người coi, và kéo theo đó là có nhiều người hâm mộ, cả cụ lẫn anh chủ kênh. Họ đề nghị, họ yêu cầu muốn biết, muốn nghe nhiều chuyện hơn về/của cụ Lloyd. 

Anh làm phim quay trở lại gặp cụ, và kể chuyện nhiều khán giả coi phim thì phát khởi và/hay ngập tràn cảm hứng muốn thoát ra ngoài hệ thống, muốn sống solo trong rừng như cụ. Cụ Lloyd nghe xong thì cười, cười xong thì đáp, đại ý là chớ có thi vị hoá, rằng thì là mà sống trong rừng phải lao động cực nhọc, rồi phải học cách sống chung nhưng cũng là đề phòng đủ loại muông thú từ gấu qua sư tử núi đến gấu mèo và vân vân cùng chi chi. 

(3)

Tôi theo chân bạn đời lọ mọ lên nhà hàng xóm trên đỉnh núi để dự tiệc Giáng Sinh. Căn nhà to chứa mấy chục người già trẻ lớn bé mà với tôi thì ngoài gia đình hàng xóm ai nấy đều lạ hoắc. Tôi vui vẻ trong góc bếp và đánh chén, lần đầu tiên trong đời, món ăn kinh điển bếp Mỹ mac and cheese, nếm và biết đủ rồi thì quay sang hóng hớt chuyện thiên hạ. Và cứ vậy mà tôi chào hỏi, làm quen với cặp đôi con gái và con rể của nhà hàng xóm, những người hiện đang là farmers ở Vermont, chuyên món chăn nuôi gia súc lấy thịt và cả các sản phẩm [từ] sữa nữa.

Tôi hỏi anh con rể nhà hàng xóm là làm thế nào mà lại theo nghiệp làm nông. Câu trả lời rất thú vị. Cha mẹ ly dị, anh chàng đi sang bờ Tây học đại học, tốt nghiệp xong thì lập gia đình và bắt đầu khởi sự những giấc mơ lớn theo lối đi của người trẻ thị dân. Ngày nọ hay tin ông bố vốn đang làm chủ trang trại ở quê nhà mắc ung thư thì hai vợ chông trẻ quyết định về Vermont vừa là chăm sóc ông bố vừa là đảm trách việc nông trại. Và cứ thế mà họ trở thành farmers

Có rất nhiều chuyện hay ho tôi nghe được, học được và cả hiểu được từ cuộc trò chuyện với anh nông dân này. Về chuyện các trang trại nhỏ đã biến mất dần dần như thế nào. Về chuyện sức ép thuế khoá và đặc biệt là các tiêu chuẩn tiêu chỉ đủ loại áp lên hoạt động chăn nuôi và giết mổ  cũng như sản xuất các sản phẩm [từ] sữa ra sao. Rồi cả chuyện quy hoạch dân cư cùng mối đe doạ từ các thế lực "phát triển" - những công ty chuyên gom mua đất rồi sau một thời gian phù phép thành các ngôi nhà riêng biệt hay toà nhà căn hộ mang nhãn luxury với những cái giá ở trên trời. 

Hay ho hơn cả từ những lời kể ấy là một nhận xét mang tính tổng kết, đại ý là chớ để bị lừa phỉnh, đời sống trang trại hay homestead mộng mộng mơ mơ trên mạng xã hội thực tế không phải vậy đâu, làm farming vừa vất, vừa bẩn lại vừa hôi.