địa tam tiên vườn hè

địa tam tiên lần đầu làm món
với rau củ từ vườn nhà

(1)

Tối hôm qua có một cảnh hài hước bên bàn ăn thế này: bạn đánh chén, một kẻ vốn không chuộng xơi rau và thường thể hiện thái độ dè chừng, nghi kị trước bếp Hoa trừ vài món yêu thích quen thuộc với định kiến món ăn Trung Quốc quá nhiều dầu mỡ, quá nặng gia vị, bỗng nhiệt tình thò đũa gắp món từ cái đĩa khiêm tốn rau củ xiên chào của tôi. Tôi phì cười, sau đó thì nghĩ chắc nịch, địa tam tiên mình đã làm thành công!

Mà thực tế thì chẳng cần để ý ông lão nhà ta, riêng tôi đây từ con mắt tới cái dạ cũng vô cùng hoan hỉ. Phần vì món làm ổn, ăn ngon và vui miệng. Phần nữa, như là một yếu tố có tính routine trong những ngày sống này, là vì rau củ nguyên liệu tuốt tuột đều từ hai vườn nhà rừng và nhà biển. Chúng sạch và lành. Và chúng là không-đồng, tức là không tốn tiền mua :-)

(2)

Tôi tham khảo hai chủ bếp Souped Up Recipes - The best chinese vegetable recipe (Di san xian aka Three treasures from the ground) và Chinese cooking demystified - Di san xian: potato, eggplant and pepper stir-fry. Sau gần một tuần lên kế hoạch làm món, cuối cùng thân lười tôi đây cũng nhúc nhích khi thấy trái cà dài - Asian eggplant trong tủ lạnh có dấu hiệu da dẻ nhăn nheo. Và công thức được chọn để làm theo là của Cô Mandy.

- Khoai tây cắt miếng theo ý, luộc chín tới, phủ một lớp tinh bột bắp và chiên bắt sắc vàng.

- Cà tím cắt miếng theo ý, sau hồi ngâm nước lạnh để tiết nhựa thì được lau ráo và xóc với tinh bột bắp, rồi cũng như khoai được chiên (lửa lớn).

- Dấu chảo chiên khoai và cà đón chào các bạn ớt. Tôi dùng liền ba loại jalapeno, serrano và shishiso. Nói là chiên nhưng thực ra giống như áp chảo để ớt vừa kịp bắt sém, vừa kịp bắt nhịp đường-hoá mà vẫn đảm bảo không mềm oặt. 

- Chảo nóng chạy qua hàng dầu, dầu nóng rồi thì cho hỗn hợp hành tím - tỏi bằm vô phi dậy thơm. Chêm hỗn hợp xốt đã chuẩn bị từ trước (một phần nước tương - một phần rưỡi dầu hào cùng xíu hắc xì dầu và tiêu xay) cũng như slurry (nước và tinh bột bắp), đảo nhẹ tới lui cho tới khi nước xốt bắt đầu bắt sánh thì a-lô-xô nhà rau củ quay trở lại. 

- Đợi xốt sánh và rau củ ngấm hương ngấm vị thì tắt bếp, lấy món ra đĩa, điệu đà rắc mấy vụn lá hành xanh tươi. Và đương nhiên là đánh chén :-)

(3)

Tôi nghĩ, tên gọi địa tam tiên thật là hay! Nếu được nôm na phóng tác tên chữ Việt cho món, tôi hẳn có thể ngâm nga cả ngày. Kiểu như, món ngon của trời và đất, quà ngon từ đất, báu vật của đất... 

Đùa xíu vậy, chuyển sang ít nhiều nghiêm túc nhìn ngó mạng nhện thì tôi thấy vài chuyển ngữ sang tiếng Tây của di san xian thế này: three treasures from the ground - les trois trésors / délices de la terre, three fresh things from the earth - les trois fraîcheurs de la terre.

Món đặc sản của vùng Đông Bắc Trung Quốc này được nhiều người đánh giá là rẻ, dễ làm và ngon. Với tôi, nhận định cuối phải là siêu ngon. Cái sự ngon, siêu ngon này là kết quả của nhiều yếu tố: rau củ tươi ngon đúng mùa, hài hoà gia vị hành - tỏi cùng nước tương, góp mặt của tinh bột (bắp) với vai trò định kết cấu. Miếng đưa vô miệng ngọt, mềm, mọng và vẫn còn chút dấu vết của giòn chắc nơi lớp vỏ áo tinh bột phủ khoai và cà tím. Món gọi là chay nhưng không "đạm" - nhạt mà rất chi là "đạm" - thịt, đại loại thế :-)

(4)

Về cách làm món, tôi hiểu là không chỉ có một. Tuỳ mỗi bếp nhà, tuỳ mỗi đầu bếp mà cái sự gia giảm thêm bớt từ yếu tố nguyên liệu tới các bước của quy trình làm món có thể có chút xê dịch sắc thái.

Tỷ như, ngoài hỗn hợp hành - tỏi phi quen thuộc (hành ở đây thường là đầu hành trắng của chinese spring onion - tôi hay gọi là hành tươi củ tròn, đại khái là nhỉnh hơn hành hoa thường thấy chợ Việt và phần thân củ trắng không dứt khoát phải là hình tròn nhưng mập mạp hơn so với cọng trắng của hành hoa thông thường) thì có người cho thêm gừng bằm.

Rồi nữa, tỏi chỉ góp mặt đầu quy trình nấu song cũng có thể hiện diện ở cả hai bước đầu và cuối mà tên gọi cho kỹ thuật bếp núc này là touweisan - nôm na là nêm/chêm tỏi lúc bắt đầu và khi kết thúc món xào. Tôi bậy bạ đặt tên cho cái kỹ thuật này là thủ-vĩ-toán :-)

Khoai tây có người luộc qua rồi mới chiên rán, lại có người bỏ qua bước luộc. 

Ba món rau củ được chuẩn bị riêng rẽ rồi mới náo nhiệt trong chảo xốt, song có khi là nháo nhào nhảy vô chảo ngay từ đầu. 

Rồi nữa là chi: có người dùng hắc xì dầu lại có người không; có người cứ phải là nước tương lạt nhưng lại có người nước tương nào mà chẳng là nước tương; có người nêm muối và đường mà cũng có người chỉ ỷ lại đúng vào nước tương...

(5)

Quay trở lại bếp nhà mình ta nấu ta xơi, tôi nghĩ làm gì cũng tuỳ theo hoàn cảnh. 

Cái hoàn cảnh to của tôi lúc này là vườn hai nhà cho nhiều rau quá, phải tính tới tính lui đổi món thì mới ra cái gợi ý địa tam tiên này. Còn cái hoàn cảnh nhỏ thì là không đầu hành trắng mình vời hành hương. Và ngại dầu mỡ thì thay vì chiên ngập rau củ, tôi đây chạy qua hàng dầu và chơi trò áp-chảo, chấp nhận món có thể kém ngon chút đỉnh.

Hai vườn rau mùa hè giờ đã ở giai đoạn cuối của vòng đời năm nay. Tôi không rõ liệu có một ngày, giữa mùa đông chẳng hạn, có mụ ăn tham lên cơn thèm địa tam tiên thì sẽ đi chợ mua nguyên liệu về nấu món (?) Còn vào lúc này, tự dưng phải chạy xuống núi mua quả cà tím, trái ớt chuông cùng củ khoai tây thì đừng hòng tôi làm. Không phải là vấn đề tiền nong ở đây, bất chấp sự thật là tôi rất ki-bo, mà chủ yếu là vì cái sự "ăn một bát cháo chạy ba quãng đồng" - thời gian chạy xe tới lui là hơn nửa giờ, và thêm nữa là rau củ mua ngoài siêu thị hay chợ nông sản thực "Mỹ cái gì cũng to" trong khi món làm ra gần như là chỉ một mình "ta nấu ta xơi"". 

Lần đầu làm món tối qua tôi chỉ có một củ khoai tây cỡ một quả trứng gà so, một trái cà tím dài kích cỡ nhỉnh hơn bắp ngô bao tử tý xíu, ớt ba loại mỗi loại rón rén nửa non trái bổ dọc. Nếu không tính diễn biến bất ngờ là có ông lão chăm chỉ gắp rau thì hẳn món làm ra vừa đủ cho tôi một bữa tối. Tưởng tượng mua nguyên liệu mà xem, một trái cà cùng một củ khoai tây dù cỡ khiêm tốn đến đâu hẳn cũng dư cho hai ba người trưởng thành.

những thanh âm đầu hè

Ở trong nhà, tôi nghe Florence Price, Astor Piazolla và James Talley. 

Mở cửa bước ra ngoài, ngoài những âm thanh quen thuộc của chim, của gió rừng và xe chạy nhà hàng xóm, sáng nay tôi gặp một tầng thanh âm mới. Đội thợ tỉa cây cho công ty điện lực ngoài ông cai thì còn lại đều là người nói tiếng Tây Ban Nha. Họ gọi nhau, nói chuyện với nhau, trong tai tôi tựa như tiếng nhạc. 

Sau một hồi chật vật chôn khối đá làm chân bàn, ông lão nhà ta nhàn nhã ngồi tựa lưng ghế sắt dài trước vườn rau gia vị nghỉ ngơi. Còn tôi tiếp tục sự nghiệp nhổ cỏ dại. Bỗng nhiên tôi nghe như thể ai gọi Hey hey. Ngẩng đầu, một cậu thợ trẻ tay cầm hai túi khoai tây chiên ra dấu mời chúng tôi. 

Mấy lời cảm ơn bằng tiếng Anh ngắn gọn. Và không thiếu những cái gật đầu cùng nụ cười rạng rỡ. Bạn đánh chén quyết định vào nhà giải quyết bữa trưa muộn. Tay ông vung vẩy hai gói khoai chiên. 

Sau một hồi lao động, tôi vô nhà và phát hiện mình đã bỏ lỡ những tiếng giòm rụm của các lát khoai tây chiên mỏng hơn cả giấy Tuyên. 

hấp cá trong lò nướng: oven-steamed fish fillet & chuyện tôi đã phí phạm một phi-lê cá mú đỏ ra sao

(1)

Cá hấp xối dầu bếp Hoa tôi chưa ăn ngoài tiệm bao giờ nhưng lọ mọ làm ở trong bếp nhà rồi đánh chén thì đã đôi ba lần. Tôi thấy thật diệu kỳ khi dầu nóng làm bùng lên các tầng vị của từ gia vị khô (hạt tiêu xuyên - tuỳ công thức) cho tới gia vị tươi (hành lá, gừng) để đến lượt chúng, cùng béo dầu hương nước tương, ôm ấp các thớ thịt cá hấp.

Làm vậy ăn ngon, nhưng tôi ngại. Ngại vì thêm công đoạn đun nóng dầu và xối dầu. Ngại hơn nữa là vì/về chính cái lượng dầu dùng xối cá. 

Hai lần làm cá hấp trong lò nướng theo hướng dẫn coi trên America's Test Kitchen - How to make oven-steamed fish with scallions and ginger, tôi đều bỏ qua tiết mục cuối cùng của qui trình nấu này. Cá hấp không tắm dầu đối với tôi vẫn đảm bảo ngon, đủ để cả tôi và bạn đánh chén gật gù, bữa nào làm tiếp.

(2)

Gạch đầu dòng công thức gốc:

- Khay hấp được rải một lớp hành hoa xắt đoạn chừng 1cm + gừng cắt nhỏ kiểu hạt lựu + tỏi đập dập;
- Đặt một miếng giấy thiếc lên trên lớp rau củ gia vị đó (mặt bóng tiếp xúc rau củ), xoa một xíu dấu rồi đặt phi-lê cá lên (4 miếng cá tổng gần 700g);
- Chế hỗn hợp xốt : 3 tbsp nước tương + 2 tbsp rượu gạo + 1/2 tsp dầu mè + 1/2 tsp đường + 1/4 tsp muối + 1/4 tsp tiêu xay;
- Rưới hỗn hợp xốt xung quanh cá;
- Dùng giấy thiếc phủ kín khay cá và nướng/bake trong lò ở mức nhiệt 450 độ F trong khoảng thời gian 12-14 phút (đảm bảo miếng cá giữa khay đo được 125 độ F là chín);
- Nhẹ tay nhấc nguyên lá thiếc đỡ cá ra khỏi khay và đặt lên một đĩa lớn rồi tiếp tục nhẹ tay dùng vá giữ cá và rút giấy thiếc ra;
- Lọc nước xốt hấp cá rồi rưới lên các miếng cá, rải hành lá xắt mỏng lên các miếng cá;
- Chảo đun nóng 2 tbsp dầu tới khi lên khói, lấy chảo ra khỏi bếp và cho gừng thái sợi vô đảo mau tay để được các sợi gừng bắt sém giòn và dậy hương; dội dầu và gừng phi đó lên cá rồi trang trí vài cọng mùi là món đã sẵn sàng

(3)

Hai hay ba lần làm món trước đây, tôi dùng haddock và cod. Cá đó có đặc điểm là thớ thịt mềm, rất dễ vỡ. Tôi cẩn thận thực hiện các bước đúng như hướng dẫn, món ra đĩa nguyên hình nguyên dạng, rất xinh đẹp,

Nếu chuyện chỉ có vậy thi thật là tốt. Công thức có rồi, cứ thế mà mần thôi :-) Nhưng với một bà béo ú, ẩu tả, lại điên điên với đủ loại ý tưởng này nọ thì chuyện không chỉ có vậy.

Tối hôm qua, tôi hấp cá trong lò, lần này là một phi-lê red snapper. Việc bếp ngay từ đầu đã không bình thường. Vì các miếng cá đã được ướp muối mùi tây qua đêm với kế hoạch làm món chiên/nướng.

Cá mặn thì nước xốt không theo công thức chuẩn nữa mà là được trộn nháo nhào với thêm này bớt nọ, trong đó đặc biệt có dầu hào.

Đến khi bỏ khay vô lò thì vì miếng cá dày mình, con giời nấu bếp tôi đây có một sáng kiến mà nửa giờ sau thì tính chất "ngu xuẩn" của nó được kiểm chứng rõ mười mươi: dùng khay to nước nóng đỡ khay cá hấp.

Kết quả? Sau 15 phút, cá ra khỏi lò, nhìn vẫn hơi trong. Sửa chữa các kiểu, từ thêm thời gian nấu trong lò đến chui thẳng vào một cái nồi nhỏ để hấp cạn, cá đảm bảo chín nhưng ăn vào thì...

Thịt cá mú đỏ vốn chắc, chắc hơn rất nhiều mấy bạn cá trắng quen thuộc chúng tôi hay mua, qua thời gian ướp muối hẳn đã "se" kha khá, rồi lại được thử thách trong lò theo kiểu khác thường, tôi còn có thể mong đợi gì cơ chứ!

(4)

Bạn đánh chén ái ngại xin lỗi về vụ cá vì ông nghĩ rằng vấn đề nằm ở cá.

Tôi đáp lại, không không, lỗi tại tui, do cách tui nấu lần này... nhưng đồng thời lờ tịt đi cái vụ khay nước trong lò nướng. 

Bữa tối được bắt đầu với món cá vị ngon nhưng kết cấu... cao su để rồi rất mau đổi thành một xửng hấp xíu mại tôm thuỷ tinh ngon lành mà tôi nói vui là chuẩn bị 2 ngày để ăn sạch trong 2 phút.

Với mấy miếng cá bỏ thương vương tội, cuối cùng tôi vượt bỏ tính ki-bo mà tiễn các bạn ý vô thùng rác. 

Và từ hôm qua tới giờ, tôi vẫn ngẩn ngẩn ngơ ngơ tiếc tiền mua cá, tiếc công đứng bếp và tiếc cho cả cái sự ngu ngốc và nghịch ngợm không đúng lúc của mình!

(5)

Tôi nghĩ chuyện bếp giống chuyện đời. 

Lần làm món này cho tôi bài học to: cái gì qui củ mình đã thử và đã thấy tốt thì cứ nghiêm chỉnh mà theo qui củ; với nguyên liệu nấu ăn - ở đây là cá chứ không phải serum bôi mặt nhá - phải nhớ texture matters :-)))

cũng như ai: mình làm heo quay bánh hỏi

heo quay bánh hỏi, vụng xíu nhưng vẫn tính là ngon :-)

(1)

Món bày ra, tôi loay hoay với ánh sáng không mấy rộng lượng trong căn bếp chiều muộn để chụp lại một tấm hình-nhật ký bếp núc. Còn bạn đánh chén thì giục, mau mau.

Ông lão xấu tính, nhặt bì giòn rụm và phần nạc khiêm tốn ở mỗi miếng thịt cắt ra để chén. Xong rồi ông quay sang dziễu tôi, đây đúng là tiệc chào mừng heart attack.

Mặc kệ ông, tôi hoan hỉ. Tất nhiên là kèm với một sự rất chi là tự-ý thức: món này [ba rọi quay] một năm làm đôi lần thì ổn, còn hơn thì... ông lão nhà ta vẫn cứ là có lý!

(2)

Hôm trước, dù chỉ có một miếng ba rọi bé xíu nhưng tôi vẫn vui tính bày đặt làm món quay. Tham khảo công thức của Cô Nguyên chủ bếp Món người Hoa - Heo quay da giòn tan - Cách làm heo quay hương vị của người Hoa, tôi theo các bước tổng thể nhưng về chi tiết thì không thiếu ít nhiều co giãn. Một phần do không đủ nguyên liệu, phần nữa là do đặc điểm của cái lò nướng già lụ khụ trong bếp nhà biển. Đó là chưa kể cái tính cẩu thả và thích thử này thử nọ của tôi.

Còn lần này, việc làm món của tôi chỉn chu hơn. Riêng về quá trình nướng thì thời gian ít hơn so với công thức gốc tham khảo. 

- Miếng ba rọi rửa sạch, lau ráo được chần phần bì trong nước đun sôi có dấm và muối (100ml nước + 1 tbsp dấm + 1 tsp muối)
- Đặt miếng thịt lên thớt, lau thật ráo phần da rồi châm bì (TA mách mẹo: châm khéo, không quá sâu chạm vào phần mỡ)

- Kiếm một cái khay, cho vô và trộn đều 1 tbsp dấm và 1 tsp muôi rồi đặt sấp mặt bì xuống, để đó chừng mươi phút
- Thịt lấy ra khỏi khay được thật ráo, cắt chạm da thành các đường chia khối/dải theo ý và xoa gia vị thậ kỹ cho ngấm ở các đường kẽ cũng như bề mặt ngoài khối/dải thịt (tinh thần bếp nhà có gì mình xài nấy: muối, chao, dầu hào, tiêu, ngũ vị hương, rượu nấu bếp Đài, bột ớt, và một xíu xi-rô mận bếp Hàn)

- Bật quạt hong khô bì (60-90 phút) rồi đặt miếng thịt vào khay

- Sấy bì trong lò (100 độ C lửa trên 60 phút - lò cũ chẳng có lửa trên lửa dưới chi chi thì mình chọn convection 215 độ F)

- Dùng giấy bạc tém các mép bì để không bị cháy quá đà
- Nướng lần 1 (180 độ C lửa trên 45 phút - bếp nhà ta 355 độ F chế độ bake)

- Bỏ đi lớp giấy bạc phủ mép bì 
- Nướng lần 2 (250 độ C lửa dưới 15 phút - bếp nhà ta 450 độ F chế độ convection roast và chỉ 7-8 phút thôi)

(3)

Xét về cảm quan, ngoại trừ hai chỗ rộng cỡ chừng đồng bạc Đông Dương cho mặt bì phồng rộp rất đẹp mắt và hứa hẹn thì xét về tổng thể, bì heo quay thành phẩm rất chi là "tưng tửng", đều đều như một lớp mặt đường cát vàng sém nâu đỏ vậy. 

Nhưng mà thịt quay này ngon, rất ngon. Với tôi, nó ngon hơn thịt quay mua ở hàng quen chợ tiểu khu gần nhà cũ Hà Nội rất nhiều. Hẳn là do cái gia vị ngấm đậm đà, tôi nghĩ vậy :-)

Tôi cũng nghĩ, nếu có đủ thành phần nguyên liệu ướp như hướng dẫn của Cô Nguyên thì cái sự ngon của món hẳn còn được nâng cấp thêm vài tầng nữa!

(4)

Tôi rất ngốc, loay hoay đọc và làm theo hướng dẫn ghi trên túi bánh hỏi, chần thế quái nào không đạt, phải dội thêm một tầng nước sôi nữa. May mà các lá bánh vẫn nguyên hình hài và ăn ổn. Trong bếp có kẻ chống chế, nhà cháu đây đâu có thuộc dòng văn hoá ẩm thực món nướng bánh hỏi đâu.

Bún bánh là vậy, sang đến rau sống ăn kèm, chuyện hài chẳng kém. Để dành rau mua ở chợ Á, giữ như thể vàng bạc đá quý, đến lúc dùng thì các bạn ý chớm héo. Lại mặc cả với cái dạ của mình, thôi thì có còn hơn không.

May mắn là vườn nhà bắt đầu cho hẹ, cho bạc hà rừng và thơm Láng. Rồi lại có ghém đu đủ cà rốt chua chua giòn sần sật. 

Pha một bát nước chấm đuểnh đoảng, vậy là mình xơi bánh hỏi thịt heo quay :-)

(5)

Phải nói ngay là nếu sống ở Hà Nội, tôi không bao giờ có thể tưởng tượng tự mình thử làm món thịt heo quay. Thích hay thèm thì phi xe ra chợ gọi bà hàng quen một tiếng. Mà cái sự thích hay thèm này bản thân nó đã là vô cùng hiếm. 

Rồi nữa là tôi không quen thuộc với món bánh hỏi. Xuôi Nam ăn này nếm nọ, biết đến bạn này thì thích, nhưng không thích đến mức phải lòng, đến mức không có không chịu được. 

Nhưng mà hay nhá, khi xa nhà và ở trong một quá trình mang tên già-đi-mỗi-ngày thì suy nghĩ, tình cảm, khẩu vị chi chi của tôi biến đổi kha khá. Miếng thịt quay lên, bánh hỏi chần vụng, rau héo... chẳng có sao!

Hành trình làm món của tôi thật vui vẻ. Cảm giác rau hái vườn nhà thật tuyệt vời. Và sự hài hoà của béo thịt quay cùng có mềm có chắc của kết cấu bánh hỏi kèm các tầng hương gia vị tươi mát (dù phần nào đã mai một) của đám rau gia vị đủ để tôi hoan hỉ từ bữa tối hôm trước tới giờ.

Giờ, gõ lại note này, tôi bắt đầu tính đếm, đợi sang thu trời mát mình lại thử một lần heo quay bánh hỏi. Thuỷ chung theo công thức của Cô Nguyên và đương nhiên là với nhiều chú tâm hơn!

cinco de mayo 2026

Tôi sém chút quên luôn vụ này :-)

Nhờ lời chúc của bạn đời mà sau nhiều tuần vật vờ, tôi cuối cùng đã lên giây cót tinh thần, thanh tẩy tấm thân ọp ẹp và bắt tay vào dọn dẹp cửa nhà. 

Chúng tôi có một bữa tối ngon, với rất nhiều tiếng cười, ở tiệm quen bên Mystic. Cô phục vụ trẻ người Tạng vẫn busy-lazy như mọi khi, cô phục vụ trung tuổi người Tạng vẫn "Chớ có hỏi tôi vụ trồng rau mùa hè", bạn sushi Chef vẫn vui vẻ "Bận mấy tui đây vẫn có thời gian để cụng bia"... và ngay cả anh chàng bếp phó số 2 lúc nào cũng im lìm cắm cúi làm món bữa nay ít nhất đã mở miệng hai lần góp chuyện.

Tôi vẫn thế, vẫn dè chừng người lạ, vẫn chán ghét thế giới con người (bao gồm cả chính bản thân). Nhưng tối nay, tôi thấy mình ngoác miệng cười cười nói nói với khách ăn ngồi kế bên ở quầy sushi bar.

Những ngày này, tôi không nghĩ nhiều, không làm nhiều. Không phải là một trạng thái ngưng nhưng đại khái kết giới tôi tự tạo dựng cho mình gần như là ở trạng thái tĩnh. 

Và trong cái "kén" đó, tôi thấy phần "trí" của mình được/bị thử thách. Thế giới ngoài kia có bao xấu xí và ngu xuẩn. Nhưng cũng thế giới ngoài kia có rất nhiều phần "người", 

Tôi không được chọn cái thế giới tổng thể ngoài kia. Nhưng tôi có toàn quyền quyết định dành thời gian cho một sự "tiêu thụ" và "hưởng thụ" hết sức cá nhân, cho hành động đọc, nghe và có khi là cả ghi chép vụn vặt nữa!

xuân vẫn là xuân, chỉ có chúng mình là già đi

(1)

The Old Farmer's Almanac chính thức đình bản in [giấy] sau số cuối cùng năm 2026. Tôi nghĩ, điều này dễ hiểu. Với một kẻ dốt nát công nghệ và về căn bản là không mấy tò mò hay để ý này kia chi nọ liên quan trồng cấy, săn bắn hay dã ngoại cũng như giăng buồm ra khơi, cho một câu hỏi đơn giản ngày đầu tiên của mùa xuân là cái ngày chi, chỉ cần gõ cửa bác Gúc-gù là khoẻ. Tôi hình dung là những người chuyên môn nông-lâm-ngư hay yêu thích khám phá thiên nhiên này nọ, họ đều có các mạng nhện và phần mềm chuyên nghiệp, chuyên sâu chứ đâu chỉ dựa vào bản sách mỏng quèn này. 

Tất nhiên là tôi phải mở ngoặc ngay ở đây, rằng thì là mà thấy cái sự biến mất của ấn phẩm lịch sử này, tôi thấy đáng tiếc. Giở các trang sách mỏng, lờ rờ tay và căng mắt đọc các hàng chữ li ti để khám phá những điều mới mẻ thật thú vị, thật vui. Niềm vui đó giờ đã chết! 

dấu chỉ xuân - snowdrops

(2)

Tôi biết ngày đầu tiên của mùa xuân 2026 không phải nhờ tra cuốn lịch kể trên, mà là do lượn lờ giữa bếp và phòng khách thì tiện liếc một cái màn hình ti-vi và dừng vài giây nghe ông Kimmel nói về xuân đầy nắng xứ Cali. 

Ở đó người ta kêu nóng, còn ở đây thì là lạnh, lạnh buốt, lạnh thấu, lạnh đến mức tên gọi xuân giống như một lời đùa.

(3)

Ấy vậy mà không. Chúi mũi nhìn đường, tôi thấy chúng, những bông snowdrops đầu tiên, lặng lẽ một góc tường nhà. 

Ngày đầu tiên của mùa xuân năm nay bắt đầu khẽ khàng là vậy. Còn những ngày và tuần tiếp sau đó thì các dấu hiệu, dấu chỉ càng nhiều và rõ hơn. 

Các họ nhà chim tụ tập từ họp chi bộ tới võ lâm đại hội toàn xứ mỗi sáng xung quanh mấy ống hạt và bánh cay dần dần đông vui và đa dạng phong phú hơn trong cái không gian - thức ăn do ông chủ nhà tạo riêng cho chúng. Tôi ngó lũ chim, thật khác thế giới con người ngoài kia yêu thích thoá mạ và tệ hơn nữa là uýnh nhau. Tất nhiên là vẫn có ngoại lệ mấy gã giẻ cùi lam cậy thế mình to mà nạt nộ đám chích bông.

Nếu lũ chim tạo nên một dạng phim quay chậm với âm thanh và sắc màu thì nền đất xám xịt ẩm ướt và dính chấp bùn nhão cũng có cách biểu tỏ riêng của mình. Chầm chậm mỗi ngày, chúng tôi có thể nhìn ra các chồi thuỷ tiên vàng mà cuối thu năm trước chúng tôi vất vả đào hố vùi củ giống giờ đã xuất hiện. Tôi nghĩ về những mảng sắc vàng khi hè sang, thực là hứa hẹn.

thế giới ngoài kia vẫn là vậy
câu hỏi với mình là thái độ sống

(4)

Cả tháng rồi, tôi thấy mình dặt dẽo và tăm tối. Tôi nghĩ, phần là do cái quá trình già-đi tự nhiên của cơ thể, phần nữa là do những xao động nhỏ hay biến cố to [thế giới] ngoài kia. 

Tôi vẫn tiếp tục quá trình co-rút, dành nhiều thời gian để tiêu hoá cái sự đau mỏi của tấm thân cũng như sức ỳ đáng sợ của trí óc. Bất chấp thái độ "kiêng kị" bấy lâu nay của bản thân, nghĩ thầm nhiều hơn là nói ra lời về những trải nghiệm của quá trình tôi-đang-già-đi, thì có vẻ như giờ đây tôi đang xích gần hơn triết lý của ông già Otto, để thẳng thắn thừa nhận rằng những ngày này thật không dễ chịu. 

(5)

Nhưng tốt xấu, yêu ghét, dù là gì đi nữa thì tôi vẫn phải sống các ngày của mình. Câu chuyện chạy lòng vòng, rẽ ngang rẽ ngửa một hồi cuối cùng vẫn quy về điểm chốt: chọn lựa một thái độ sống.

Mùa xuân năm nay, ở xứ người, nhắc nhở tôi rằng "mày đang già đi". Nhưng cũng mùa xuân năm nay đánh dấu một món quà đến từ những người bạn thân quý. 

Tôi có cơ hội để khám phá, để đọc mới lịch sử và văn hoá Việt Nam. Tôi nhìn thấy những vẻ đẹp xưa nay chính bản thân tôi cho là đương nhiên rồi từ đó mà không biết đường trân trọng. 

sugar house hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang ngày cuối cùng của tháng 3

những khuôn mặt nhà rừng

mùa nấu mật 2026

chai mật đầu tiên của năm 2026

Mùa đông năm nay đặc biệt lạnh. Việc lấy nhựa phong trở nên khó khăn gấp bội vì để tiếp cận cây thì phải mở đường, cả bằng máy lẫn bằng tay. 

Ông lão nhà ta cặm cụi đẩy xe xúc tuyết suốt dọc đường biên giới với nhà hàng xóm để có lối chạy xe ATV.  Sau đó, đến thời điểm đặt thùng lấy nhựa thì tôi có nhiệm vụ xúc tuyết tạo lối đi từ đường mới mở vào chỗ gốc cây. 

Trời nắng đẹp, đằng xa có bọn gà rừng và hươu lớn nhỏ chạy loăng quăng, rồi chim líu ríu bên mấy ống hạt, nhưng tôi chẳng còn thấy chi gọi là thi vị rừng đông nữa. Chỉ có hai cánh tay cứng buốt và tình trạng thở không ra hơi.

May mắn là với sugar house thì quá trình đun nhựa bước 1 và bước 2 trở nên nhẹ nhàng, đơn giản và dễ chịu hơn rất nhiều nếu so với các năm trước khi lò nấu đặt ở ngoài trời. Tôi nghĩ, từ thời gian nấu đến mức độ vất vả và không-tiện nghi giảm đến tầm 70-80%. 

Đúng là nếu đeo mắt kính con buôn thì vụ xây nhà nấu mật của ông chủ nhà thực là lỗ nặng. Nhưng nếu đơn giản coi nấu mật phong như một vui thú thì căn lều gỗ nhỏ này thật đáng tồn tại. 

Có một chuyện nghộ nghĩnh thế này. Vì ông lão nhà ta nấu mật phong như là một vui thú và chỉ làm ở qui mô cực nhỏ nên chỉ cần đôi chục gallon nhựa phong là ông đã hoan hoan hỉ hỉ nhóm lò khởi sự. Thế nên có chuyện khi ông qua Ioka và tán gẫu với bà chủ trang trại thì bà thím "choáng" mà hỏi lại, sao có thể. Chuyện hoá ra là trang trại to thu hoạch nhựa và nấu mật gần như là tự động, họ chờ gom đủ một xi-téc to nhựa thì cũng là lúc sap trong đó đã kết đông thành đá hết rồi. Phản ứng sao có thể còn đến từ ông bác John cán bộ vệ sinh an toàn thực phẩm của xã kiêm lao công quét dọn trường tiểu học của xã kiêm nhân viên phụ trách bãi rác của xã. Theo ông bác này, có vẻ như ở góc này của xứ Berkshire, chỉ có ông lão nhà ta là đã cho ra lò mẻ mật phong đầu tiên của năm 2026.

sugar house do một tay bác thợ cả Joe dựng

nhiệm vụ của tôi: mở đường dẫn vô chỗ gốc cây

lấy nhựa phong

ấm áp và tiện nghi, nấu mật trở nên dễ dàng hơn

chờ nổi lửa

tofu fish, no chips / tofu seaweed - đậu hũ tẩm rong biển chiên mạo nhận em đây là cá

* Món làm cuối năm 2025. Tôi học làm món theo một anh bếp vô tình thấy trên mạng nhện, nói cười và nấu ăn rất chi là vui vẻ: The Easy Vegan - Vegan "Flaky" Fish & Chips.

(1)

Tôi phát hiện muốn "trêu tức" bạn đời thực rất dễ: mặc đám quần áo cũ có tuổi đời xấp xỉ U40 của chính ông; thay vì tống tiễn ra thùng rác tái chế thì giữ lại mấy món vỏ chai vỏ hộp với lời giải thích just in case; và lợi hại hơn tất cả là múa lưỡi tụng ca các món chay. 

Ông lão nhà ta rất lạ, xuôi Nam ông đề nghị dứt khoát phải một lần tới Hum ăn tối, ở ngay Hà Nội thì thi thoảng ông nhớ nhung Ưu Đàm thời mới khai trương và luyến tiếc Mây Trắng đã mất dạng trong cái góc đô thị gấp gáp và sặc mùi tiền mới cạnh cái hồ to nay nhìn tựa ao làng. Ông có thể thích những món chay cụ thể, nhưng dứt khoát phải là ở kia - ngoài tiệm quán. Còn trong bếp nhà, ông là điển hình của không đạm không vui với mở ngoặc đạm đây không phải đạm bạc, mà là pờ-rô-tê-in :-)

Sáng nay, tôi mặc áo Marmot hai màu đỏ xanh rất chi là french, rất chi là vintage vốn ba mươi năm trước là áo khoác ông chuyên mặc khi đạp xe và hăm hở tấn công bìa đậu phụ với dự án bếp núc tofu fish whithout chips. Bếp nhà vẫn sẵn khoai tây nhưng phần vì tôi lười, phần nữa với món thử nghiệm thì tôi chỉ muốn tập trung vào chủ đề chính là đậu-phụ-vị-cá :-))) 

Ông lão nhà ta ngồi bên bàn bếp nhìn tôi và đề nghị tôi kiếm một cái áo len chui đầu mặc thay cho bạn áo khoác cũ kia. Bị từ chối, ông quay sang hỏi tôi đang làm gì. Biết rồi thì ông bày ra cái vẻ mặt cười nhạo. Tôi đã quen với phản ứng đó, nghĩ thầm trong dạ, để xem lát nữa ông có xơi không a.

(2)

tofu-fish whithout chips - cá chay từ đậu phụ

Bìa đậu được ép bỏ nước, kích cỡ giảm xuống còn chừng 2/3 phom dáng ban đầu. Xắt khối vừa ý. Lần này, tôi chia miếng đậu thành các khối cỡ bao diêm Thống nhất trước khi xắt chia mỗi khối thành 4-5 lát mỏng. 

Chuẩn bị hỗn hợp gia vị để làm lớp áo phủ cho các miếng đậu: rong biển khô (loại nấu canh) + lá rong biển nướng (snacks) + tiêu xuyên + tiêu sọ + vụn ớt khô + muối sấy mùi tây nhà làm, tất cả được cho máy xay, xay tới mịn.

Phủ bột gia vị này lên mặt các lát đậu, xếp chúng thành khối như hình dáng ban đầu, khéo tay chia đôi thành hai khối nhỏ hình con chì. Dùng tăm tre xiên cố định, cho mỗi khối đậu là ba đoạn tăm. 

Chuẩn bị bột phủ/bột chiên: tinh bột bắp + bột mì đa dụng + bột chiên giòn Vĩnh Thuận + baking powder + xíu muối sấy mùi tây và tiêu được giã thật mịn, trong đó bỏ qua muối và tiêu thì tỷ lệ tương ứng của ba bạn bột đầu tiên là xấp xỉ 2.5 - 1 - 1. Nước trộn bột nhớ phải là nước đá lạnh, thật lạnh.

Các khối đậu phủ gia vị sắc xanh đậm, tô bột trắng ngà, nồi nhỏ đun dầu ăn phóng tay trên bếp. Tất cả xem như đã sẵn sàng cho bước thao tác cuối cùng là chiên cá (chay).

(3)

Thăm dầu nóng bằng cách thả xíu bột chiên vô, thấy giọt bột mau phồng nở và chuyển sắc vàng rụm thì coi là được.

Bếp được chỉnh lửa về trên trung bình, nhúng khối đậu phụ ghim tăm vô bát bột để đậu được bột nước này bao phủ kín. Khéo tay cho đậu vô nồi dầu. Trong quá trình chiên, bổ túc thêm bột lên mặt các khối đậu, để bột từ từ trôi ra và phủ kín các viền mép.

Sau mấy lần trở khối đậu, coi chừng đậu chín và sém vàng ưng ý thì lấy chúng ra, để trên khay lưới giúp ráo dầu. 

(4)

Tôi ki bo, tiếc dùng nguyên cây tăm thì phí, nên có trò bẻ đôi tăm để ghim đậu. Món làm xong và ra đĩa rồi thì tôi biết mình "ngu". Bột chiên phủ kín các miếng đậu, đậu lại nóng, muốn gỡ tăm dứt khoát là không thể.

Vậy nên con giời bao biện, cá ăn có xương nên đậu phụ-cá này cũng phải có xương là tăm tre. Rồi cảnh báo bạn đánh chén, ông để ý nhá, kẻo hóc xương [tăm].

Bỏ qua chút bất tiện đó, món thử nghiệm cá chiên chay này xem ra rất thành công. Tôi thích, ông lão nhà ta cũng thích. 

(5)

Sau mẻ đầu tiên, tôi lười cắt và ghim đậu phụ thì chơi võ em đây chiên cả miếng. Vẫn cùng một qui trình từ tẩm gia vị rong biển tới phủ bột nước trước khi cho đậu vô nồi dầu, nhưng rõ ràng món thành phẩm ăn kém đậm đà, kém vị biển cả so với phiên bản gốc!

Đối với tôi, món cá-đậu phụ này rất thích hợp làm thức ăn vặt hay khai vị.

các lát đậu đã được ghim và phủ gia vị

lười, bỏ qua tiết mục lạng mỏng rồi ghim thì ra thế này
ăn vẫn rất ngon nhưng có vẻ ít chất/vị cá hơn :-)

chow mein - mì trứng xào chay

Mấy năm trước, TL phát hiện ra bác bếp trưởng Lâm Thái trong thế giới mạng nhện nấu ăn iu-tu-bi. Lúc đó, tôi không mấy để ý về nội dung các món mà tập trung sự hiếu kỳ và thích thú của mình vào giọng và cách nói của ông chủ kênh. Coi video của Chef Lâm Thái luôn làm tôi nhớ mấy người họ hàng hay bằng hữu của ông Cố Tàu, nghe họ nói rất chi là dễ thương, và cũng ngồ ngộ nữa.

Hôm nay là lần đầu tiên tôi làm món nương theo công thức - hướng dẫn của bếp trưởng Lâm Thái, món mang cái tên có chút cộc lộc, nói chung là không có vẻ đặc biệt hấp dẫn: mì xào xì dầu - soy sauce noodles :-) Ấy vậy mà thực tế không phải vậy. Đúng như chính ông đứng bếp làm món nói, đơn giản, dễ làm, không cần bí quyết, ai cũng làm được và/mà lại rất thơm ngon!

Nguyên liệu từ công thức gốc qua nhặt nhạnh bếp nhà:

- Mì trứng xuất xứ Đài Loan nhãn ghi chow-mein, tôi làm theo đúng hướng dẫn trên bao bì là luộc qua nước sôi khoảng 3 phút. Mì ra khỏi chảo luộc được chuyển thẳng tới tô nước lạnh, sau khoảng mươi phút thì vớt để ráo, thật ráo.

- Giá đỗ và cà rốt thái sợi.

- Thay cho bông hẹ trong công thức gốc: mấy lát hành tây (trắng) và hành lá xanh chẻ sợi qua loa

- Nước xốt: nước tương + dầu hào + bột nêm gà + tương ngọt (thay cho hắc xì dầu) + bột rong biển (thay đường) + chút nước; công thức gốc có muối nhưng vì lượng mì xào không đáng kể nên tôi bỏ qua bạn này.

Đơn giản chỉ có vậy. Tôi để các sợi mì nghỉ ngơi gần hai giờ đồng hồ rồi mới bắc chảo xào món. Và việc đứng bếp sau đó thật nhanh gọn.

- Chảo nhận chút dầu ăn, đợi thật nóng thì xào mau tay theo trật tự vô chảo cà rốt, hành tây và giá đỗ; lửa để lớn, đảo liên tục đặng rau củ bắt ngậy và sém đồng thời vẫn đảm bảo độ tươi giòn; mau tay lấy các bạn này ra khỏi chảo.

- Vẫn dấu chảo đấy giờ bổ túc thêm xíu dầu, đợi nóng thì xào mì; coi chừng các sợi mì bắt đầu săn và đượm hương dấu chảo xào vừa nãy thì cho các bạn rau củ đã xào quay lại chảo; cho nước xốt vô và xào mau tay một lượt ở lửa lớn là xong.

Vốn là kẻ ăn tục "không thịt không vui", tôi có chút e dè khi làm món. Lo rằng thiếu đạm - protein thế này thì đâu hấp dẫn cái mồm cái miệng a. Nhưng hoá ra tôi bé cái nhầm, đĩa thức ăn đúng là đạm [bạc] khi thiếu thịt cá đi kèm nhưng tươi mới rau củ cùng ngọt hương nước xốt ôm ấp các sợi mì ngon quả đã làm thành món mì xào chay mà nhiều người nói có thể ăn mỗi  ngày xem ra cũng không phải là ngoa!

Điều bất ngờ trong bếp nhà hôm nay là bạn đánh chén của tôi - một người không có mấy ấn tượng đậm đà về tất cả các món ăn thuộc phạm trù bếp Hoa (trừ thịt vịt quay cùng há cảo, sủi cảo, hoành thánh) do cái ấn tượng ban đầu và vĩnh viễn của ông rằng thì là mà món Trung Quốc quá ngọt, quá nhiều dầu mỡ và quá cay - bắt đầu với động tác khều một món nhỏ nếm thử trong khi không quên mở miệng chế nhạo tôi là quá tay dầu thì liền sau đó đòi cho tui ăn với :-)

Chuyện ngoài lề, coi bác bếp học làm món là một chuyện, hay hơn nữa là từ đó tôi còn lan man ra chuyện cuộc sống. Chef Lâm Thái có một câu rất hay, đại ý là, thời buổi khó khăn thì chịu khó tự nấu ở nhà cho rẻ :-)

Tất tật nguyên liệu cho món mì trứng xào chay:
nhớ cho các sợi mì nghỉ ngơi sau khi luộc

đây món thành phẩm: mì xào mềm
thiếu đậm đà sắc nâu do không có hắc xì dầu

still life - phía sau các đồ vật

* Ảnh chụp cuối sáng Thứ Bảy gần một tháng trước trong bếp nhà trên núi, khi tôi gần như chạm đáy psy của bất an và mệt mỏi. Việc dừng lại, thả lỏng mình trong một trạng thái tĩnh, cách ly những tin tức thời sự ồn ào và xấu xí, rồi sau đó là làm các việc chân tay từ dọn dẹp trong nhà tới ngoài vườn, ngoài rừng, giúp tôi thấy mình có bao lăng xăng và xung động xung quanh những điều hoặc là vớ vẩn, hoặc là ngoài tầm kiểm soát của bản thân.

(1)

Hũ gạo sushi rice đã dùng cạn từ lâu nay được bổ sung gạo mua trong bịch 2 kg, tính ra tôi có thể ung dung nhà mình đủ gạo ăn trong nửa năm. 

Cốc nhựa bé xíu xiu với 3 nhánh cũng bé xíu xiu goldfish plant giá 8 đồng tiền Mỹ chưa tính thuế được mua ở Northampton ba năm trước. Những nhánh nhỏ đó từ lâu đã có nhà mới to và đẹp, bản thân chúng cũng to và đẹp. Ông lão nhà ta nhiều lần hỏi tôi tại sao giữ cái hũ nhựa. Giờ đồ vật tưởng bỏ đi đó hữu dụng: chứa mấy nhánh thyme được cắt từ vườn nhà rừng. Thi thoảng, đứng bên bàn bếp, tôi có thể nghe ra hương khe khẽ của những nhánh cỏ xạ hương này.

Cối và chày nhựa bé xinh xinh vừa đủ ôm trong lòng bàn tay. Tôi nhớ rõ hoàn cảnh mua chúng, trong một lần đi chợ ở Annam. Chúng cực kỳ lợi hại khi bạn cần giã/nghiền dăm bảy hạt tiêu sọ hay tiêu xuyên. Ở bếp nhà căn hộ, chúng tôi có liền mấy set cối-chày, thế là hai món tý hon này được ngồi máy bay và lưu lạc đến bếp nhà rừng. Tôi vẫn thường dùng chúng để giã/nghiền hạt tiêu mỗi khi cần pha chút nước chấm.

(2)

Sáng cuối tuần dậy trễ, tôi tuần tự đun nước, cho bột cafe vô túi giấy lọc, chêm nước, và đứng bên bàn bếp đợi bạn nước nâu. Tôi nhìn những món đồ vật xung quanh, trong một sự yên tĩnh gần như là tuyệt đối, nếu bỏ qua tiếng rì rì của tủ lạnh và thi thoảng là bọn chim líu ríu ngoài hiên. 

Tôi nhớ bữa nhặt bịch gạo ở tiệm Á bên Groton, cười hi hi ha ha đây là tích cốc phòng cơ trước mối nguy tarrifs để ngay sau đó lại dziễu bản thân, ơ kìa sushi rice này xuất xứ Cali. 

Tôi nhớ ẩn dụ về hai khu vườn, về hành trình tự tay tạo ra một góc vườn gia vị của mình với nguyên tắc càng miễn phí càng tốt - tức là tự gieo hạt tích từ mùa trước, tự giâm cành xin được, hoặc thậm chí là cầm xẻng nhỏ sang/lên nhà hàng xóm bứng nguyên một cụm cây gia vị.

Tôi nhớ đã từng muốn có một set Milton Brook vì giá trị kép tính năng - thẩm mỹ của nó, đã từng hấp háy mắt khi nhìn thấy những bộ cối-chày đá xuất xứ Mexico hay Thái Lan vô cùng chắc chắn để rồi sau đó tự hỏi bản thân, liệu có đáng trước khi quyết định nói không.

hũ nhựa đựng gạo: vẫn là sushi rice
cối chày từ Việt Nam: chuyên giã tiêu
thyme vườn nhà trong cốc nhỏ vốn trồng cây cá vàng
bút miễn phí từ tiệm Thái, sổ ghi notes tự làm từ giấy gói hàng
một cái lót cốc tre đan từ Việt Nam
và táo nhà rừng tên "xanh" nhưng nhìn rõ ràng là "vàng" a :-)

ba ngày và ba mươi phút: bữa tối tạ ơn 2025

Không rõ có phải do điều chỉnh lượng thuốc hay không mà tôi bỗng ươn ươn người, lướt kha lướt khướt làm việc gì cũng nửa chừng thì bỏ dở. Mệt cái thân là một lẽ, tệ hơn nữa là tôi còn ở chế độ chực-lên-cơn kéo dài. Chỉ một chuyện nhỏ tý xíu cũng có thể làm tôi phát khùng. Trong cái trạng thái tâm lý và hình lý đó, tôi thực chẳng có hào hứng hay mong đợi gì về bữa tối Tạ ơn năm nay.

Trong ba ngày liền, tôi thấy bạn đánh chén liên tục tới lui chuẩn bị cái này mần cái nọ, rồi mấy bận cắc-bụp một cái ông quyết định rời nhà đi mua bổ sung thứ này thức nọ. Có món tối cần thiết vì là thành phần trong nguyên liệu làm món, nhưng cũng có món đơn giản chỉ vì ông bỗng cảm thấy muốn, tỷ như hai củ khoai lang để cho đĩa bày món thêm phần tươi sắc. 

Về căn bản, trật tự làm món đùi gà tây vẫn là vậy, vẫn dứt khoát cần quỹ thời gian ba ngày để hoàn thành việc nấu. Điểm mới năm nay là trong đĩa thức ăn có bạn bắp cải mini Brussels sprouts và tráng miệng là cranberry curd tart nhà làm. Nhà ở đây dĩ nhiên là ông lão nhà ta, vì theo thông lệ phàm cứ là bữa Tạ ơn hay Giáng sinh thì bếp trưởng luôn là ông, tôi chỉ giữ vai lượn lờ làm mấy việc vặt khi được sai bảo hay nhờ vả.

Ngoài dự phóng của tôi, bữa Tạ ơn năm nay thật tuyệt. Ngon và hài hoà. Điểm trừ duy nhất là kết thúc một bữa tối hoàn chỉnh thì chúng tôi mới nhận ra là đã bỏ quên cranberry sauce. Tôi nói vui, đó là tại phần nước xốt rượu đỏ đã đủ xuất sắc cũng như sắc vàng tươi tắn của khoai lang đã đủ thoả mãn thị giác, chúng tôi quên cái tô trái quả đo đỏ kia âu cũng là dễ hiểu.

Sau bữa tối này, tôi quyết định thân cận [hơn] các bạn cải bắp mini vốn xưa nay làm tôi không mấy hảo thích do cái tính khổ [đắng] của chúng. Tôi cũng bắt đầu tính toán nịnh bợ ông lão nhà ta ra sao để ông làm lại món bánh tart đỏ tươi rực rỡ này, hầu tôi có thể chủ động nhìn và học hỏi để sau thử sức tự tay làm.

ba kết cấu, đa tầng vị, tổng thể hài hoà

xong bữa mới nhớ ra bạn này

không thua bánh nhà hàng a :-)

cuộc sống đắt đỏ: tiên củ cải

Ông lão nhà ta có việc xuống núi, tôi thấy vậy thì nói ông mua củ cải. Ý tưởng tôi có trong đầu lúc đó là làm lại món củ cải ngâm dầu hoặc ngâm dấm mới học được. Cả cuối chiều loay hoay dọn dẹp trong bếp, tôi cứ chốc lát lại thấy các bạn củ cải khoẻ khoắn tươi vui kích cỡ bắp tay người lớn nhảy nhót trước mắt mình. Rồi tôi thấy tiếp nào hũ to lọ nhỏ món củ cải thành phẩm với tô cháo trắng lấp ló đằng sau.

Đến cuối ngày thì những mong đợi, những dự phóng ngắn ngủi đó vỡ vụn. Tôi thấy ở đáy túi giấy đi chợ mà bạn đánh chén mang về ba bé củ cải cỡ trứng gà trứng vịt mũm ma mũm mĩm và đầy vẻ vô tội.

Tôi vừa định mở miệng trách bạn đời thi ông nhanh hơn tôi, thì thào, hơn 5 đồng đấy. Dù đã quen với việc mỗi lần lên núi mà phải đi chợ thì từ Guido's qua Woodlife đến Farmer's Market, chúng tôi không thiếu dịp cùng nhất trí cao độ rằng thì là mà cứ như bị highway robbery ý nhể  nhưng lần này tôi vẫn choáng. Choáng xong thì tôi chuyển sang nhớ nhung các bạn củ cải to lực lưỡng ở cửa tiệm Á bên Groton, tiền bỏ ra cho ba em bé organic và vỗ ngực tự hào chúng em đây là locally grown gần đủ để tôi vác hai thanh niên củ cải xuất xứ thùng hàng to đến cả trăm ký.

Giờ tôi đang nghiêm túc suy nghĩ sẽ làm món gì cho xứng tầm giá trị của ba nàng tiên củ cải này :-)))

ba cô tiên củ cải trong cái vỏ hộp chè sen 100g xuất xứ Việt Nam

khi một ông mỹ nghe chuyện về việt nam và bắt đầu thắc mắc

(1)

Tôi làm bún thang phiên bản "rút gọn" và "xuyên tạc". 

Gật gà gật gù một mụ tự nấu tự khen. Lại gật gà gật gù một ông Tây lơ mơ bếp Việt bảo ăn ngon ra phết. Một bữa đánh chén cả nhà vui.

Xong bữa, tôi rất ra vẻ ta đây biết nhiều hiểu rộng, giải thích cho ông lão nhà ta sự tích bún thang Hà Nội, về tài tình của các cụ nhà ta xưa khi xử lý leftovers.

Nghe xong câu chuyện của tôi, bạn đánh chén hỏi, thế sau Tết khối nhà vẫn còn bánh chưng mà tại sao người ta không cho bánh chưng vào bún thang. 

Thôi, chúng mình nói chuyện khác!

(2)

Con gái gọi điện về Bắc Ninh, trò chuyện với ông cụ già mắt mờ tai kém. 

Con nói như hét, kiên nhẫn lặp lại lời mỗi khi Bố hỏi, con nói gì (?). Cuộc trò chuyện có thể chậm nhưng thông tin chẳng vì thế mà thiếu hụt. 

Hôm nay con gái biết lý do Mẹ vắng nhà là vì đi dự võ lâm đại hội Ngày hội Toàn dân của làng, hay theo ngôn từ chính thống là của thôn. Hoạt động có văn hoá văn nghệ, có phát biểu của cấp trên, và đặc biệt là có ăn cỗ.

Bạn đời ngồi cạnh tôi hóng hớt nghe chuyện, thắc mắc tại sao chỉ có bà cụ già đi ăn cỗ. Lời giải thích tôi nhận được từ Bố chẳng khác nào chuyện con tằm nhả tơ... phú ông cháy áo, khái lược lại là mỗi người tham dự chỉ góp có 20 ngàn đồng, chi phí làm cỗ như vậy chủ yếu là lấy từ quỹ của làng cũng như đóng góp của các Mạnh thường quân nhân dịp này. Làng có trên dưới 200 hộ gia đình, sân đình dù có rộng mấy cũng không thể dung nổi toàn thể dân làng, chưa kể một bầu đoàn thê tử quan khách, rồi quan trọng nhất là bà con ý tứ chuyện tiền nong nên nhất trí cao độ mỗi gia đình chỉ đi một người đại diện. 

Tôi nghe đến đây coi như đủ minh bạch. Nhưng ông lão nhà ta sau cuộc điện thoại của tôi liền mang cái vẻ mặt phi thường nghiêm túc mà quay sang thắc mắc, đã là ngày hội solidarity thì ắt tất cả mọi người phải đi ăn cỗ chớ.

Tôi chịu thua ông!

* Chuyện kể từ Mẹ ngày hôm sau: Chính xác tiền góp cỗ của nhân dân là 30 ngàn đồng/người, thôn chi thêm 70 ngàn đồng/người. Thôn nghèo, bà con giữ ý, thế nên mỗi nhà cử một đại diện là đúng rồi còn gì :-)

ở đây và ở kia: dọn dẹp và đồ vật

Tôi nghĩ mình vẫn chưa thoát khỏi tình trạng khó chịu và bí bách mơ hồ. Nhưng điều tốt là cuối cùng thì tôi cũng mở miệng nói ra vấn đề của mình. Và tốt hơn nữa là cuối cùng thì tôi cũng nhúc nhích tấm thân.

Trở về nhà biển, tôi dọn vườn rau để đón mùa đông. Father Mark đã trồng tỏi, nhìn ô vườn của ông cha ngay ngắn gọn gàng rồi quay sang ngó cái vườn nhà mình thì tôi hơi oải. Nhưng không bắt đầu thì sao có kết thúc, thế là tôi dọn. Giá đỡ cà chua đã được thu dỡ, kha khá dây đậu đỗ khô đã được cắt gỡ khỏi hàng rào. Còn vài cây diếp và củ cải thì tôi có ý nán chờ một chút, hầu thu hoạch hạt giống cho mùa sau. 

Trong nhà, tôi sớm đầu hàng với mấy mặt bàn đầy thư tín và đồ tạp nham chi chi của bạn đời. Phạm vi dọn dẹp là một góc bếp, coi như tương đối ổn. Tôi cũng bắt đầu loại bỏ kha khá báo và tạp chí bày bừa xung quanh lò sưởi của phòng khách chính. Bụi và rác nhiều hơn tôi hình dung lúc trước khi dọn dẹp. Tôi ví von, có lẽ cái psy của mình nó cũng bẩn bừa chẳng kém.

Anh bạn trẻ Rajiv Surendra sống ở NYC nhân nói về các đồ vật trong căn hộ của mình thì nhấn mạnh triết lý đồ đẹp cần phải [được] dùng, [được] mang hàng ngày thay vì treo lên, trưng lên hoặc giấu trong tủ khoá. Hôm nay trong lúc dọn nhà, tôi ngẫm nghĩ ừ nhể, tại sao mình khổ với đồ vật.

Hy vọng sau hai ngày cuối tuần này có vài cái túi rác được tống tiễn ra khỏi nhà. Và những mảng ghi xám trong các suy nghĩ của tôi phai màu chút ít.

đã đến lúc tôi cần tự hỏi có cần đặt Times và 
The New Yorker bản giấy nữa không

nhờ công lao của TL, góc coi tivi của ai đó trở nên dễ thương hơn

đĩa của bà cố Bắc Âu và chén của một sư phụ gốm Trung Quốc
ngày mai tôi sẽ pha một ấm trà ngon :-)

tôi gọi vui đây là "Area 51" ở nhà biển
tốt nhất là không động đến a

một cảm giác rất chi là eomuk: chả chiên cá - tôm - thịt hương thì là

(1)

Tôi lóng ngóng gạt các khối paste vô chảo dầu. Một hai ba, chúng phồng nở, vàng rụm, hấp dẫn mời gọi. Nhưng rất mau sau khi rời chảo dầu, những que chả chiên đó lẹp xép, ủ rũ, coi rất tội nghiệp.

Bỏ qua cái sự xuống dốc đường nhan sắc, món chả chiên lấy cảm hứng từ chả cá Hàn Quốc - eomuk này đối với tôi thực không tệ chút nào xét về hương và vị. 

Và bất ngờ là bạn đánh chén, một ông vốn bài xích tất cả các món liên quan chiên ngập. lần này gật gù bảo món này ăn ngon. Lẽ dĩ nhiên là sau đó ông không quên quàng thêm một câu, lần tới làm thử giảm bớt dầu mỡ xem sao.  

(2)

Lý do làm món ngẫu hứng lần này rất chi là tiện thể: một phần filet cá haddock thừa lại sau khi tôi nấu món chính là cá hấp tối qua, lại đang sẵn tôm và thịt cốt-lết sườn Kurobuta siêu ngon mua từ Guido's. Lại nữa là tôi có mẻ thu hoạch thì là cuối cùng từ vườn rau trên núi. 

Trèo lên mạng nhện ngó nghiêng, sau một vòng tham khảo, tôi dừng chân ở trang nhà của cô chủ bếp Maangchi - Homemade fish cakes / Eomuk.

Bỏ qua chuyện không có mực và thay vào đó là mọc heo thì căn bản còn lại, tôi bám theo công thức của cô đầu bếp rất vui vẻ và đáng yêu này.

(3)

Tỷ lệ cá - tôm - thịt lần lượt là 40 - 30 - 30. Trước khi làm món, cá và thịt đều đã được thái miếng nhỏ và mỏng rồi ướp muối và tiêu.

- Cho thịt vô cối xay, nêm xíu tinh bột bắp và xiu xíu baking powder, nhấp nhả nút xay chừng hai chục lần để được hỗn hợp thịt nhuyễn.
- Cho tiếp các miếng cá vô và xay một lượt.
- Thêm vào cối nõn tôm đã được dần qua hay xắt nhỏ, một lòng trắng trứng, bột mỳ đa đụng và tinh bột bắp theo tỷ lệ ngang bằng nhau, dầu và hành phi (không có đầu hành tươi cũng như hành hương / hành tím, tôi tạm hài lòng với hành tây xắt hạt lựu), chút bột hành, bột tỏi cũng nhiêu tiêu xay. Chạy cối xay cho tới khi được một kết hợp paste nhuyễn, mịn và dẻo.
- Cho paste đó ra thố rồi trộn với thì là tươi xắt nhỏ. Cầu kỳ thì cho hỗn hợp nguyên liệu xay nghỉ ngơi trong tủ lạnh một lúc, còn nếu không thì có thể liền tay chiên chả.

(4)

Tôi vốn tính vụng và ẩu nên việc tạo hình cho chả quả là một thách thức to. 

Sau vài lượt nghiêm chỉnh dàn khối và xắt miếng, tôi hết kiên nhẫn thì dùng đại cái thìa cafe và cứ thế mà gạt miếng to khối nhỏ vô chảo. Chả chín thành phẩm cứ gọi là nham nham nhở nhở coi rất ngộ.

May mắn là chúng ăn ngon. Lớp vỏ ngoài giòn khi ăn nóng và dai dai xíu khi ăn nguội. Còn bên trong của miếng chả thì ở nhiệt độ nào cũng đảm bảo là thật mềm, thật mượt và thật hương.

Tôi chưa từng ăn món chả Hàn Quốc - eomuk chân chính nên không biết món mình làm lần này giống được món gốc mấy phần. Với tôi, vị thì là trong chả nhắc nhớ hương bếp Việt; còn sang đường kết cấu thì chả này rất giống viên chả chiên trong tô bún phở hồng bếp Thái - yen ta fo :-)

lấy cảm hứng từ chả cá Hàn Quốc - eomuk
sang bếp nhà ta là chả cá - tôm - thịt hương thì là

halloween 2025

Trời mưa lạnh. Nhà không có bí ngô thì nói chi bọn ma quỷ giăng cây. Kẹo cũng không nốt. Đóng mình trong nhà rừng cả ngày, đối với tôi Halloween năm nay là một tên gọi hơn là một không khí lễ hội.

Tôi đã có một tháng Mười không mấy dễ dàng. Các vấn đề - sự vật và sự việc trước sau đều được giải quyết. Nhưng các vấn đề thuộc phạm vi tinh thần và tâm trí thì lại là chuyện khác. Bắt đầu sống ổn định nơi đây, tôi thấy mình càng ngày càng ngu, lười biếng, lộn xộn và co rút.

Chuyện tốt là ở giữa những mẩu đoạn u ám psy đó, tôi luôn có thể tìm ra việc để làm. Cho cái thân mình bận rộn, cho cái tâm mình được lặng trôi theo dòng chảy của lao động.

Hôm nay, tôi bắt đầu đọc lại Georges Duby và Pierre Nora. Không phải là lịch sử tiếp diễn, mà là về ego-histoire.

Chánh sơn tiểu chủng - ấm Hanoi Moment - chén Quimper
Ơ kìa, liên quan gì Halloween?

tận dụng các món nguyên liệu thừa thì ra bạn bánh táo này
nhân táo bên trong hẳn do mặt vỏ bánh đan thưa mà có giòn có mềm
nhắc nhớ tarte aux pommes

sáng dậy trễ, thấy cái khăn phủ này thì ha ha ha, màu Halloween

cuối ngày chăm chỉ lọc hạt giống bok choy cho mùa rau năm tới

cuộc sống đắt đỏ: thịt bò và đậu phụ

(1)

Mấy năm trước, bạn đánh chén của tôi cao hứng đầu tư món cổ phiếu của một hãng chuyên thực phẩm chay. Ông hoan hỉ nói cười, beyond meat là tương lai.

Giá một cổ phiếu mua vào lúc đó là gần 20 đồng tiền Mỹ. Hiện tại, nó đâu đó trên dưới ngưỡng một đồng. Tôi hỏi sao ông còn giữ chúng, ông bảo thấp vậy thì cứ để vậy thôi. Và mỗi lần đi qua giá kệ hàng chuyên sản phẩm plante-based với nhãn hàng công ty phát hành cổ phiếu thì mặt ông lão nhà ta cứ gọi là dài ngoẵng, coi rất chi là ngộ.

(2)

Hai tuần trước, sau khi từ school house - tiệm bia ở New Lebanon trở về, lão Tiên sinh hấp ha hấp háy thì thào bảo tôi, tuần sau thịt bò tăng giá, cỡ gấp ba lần.

Tôi nghe như chuyện bịa, hỏi sao ông biết. Chuyện lòng thà lòng thòng, đại khái là ông chuyên BBQ cuối mỗi tuần ở sân của tiệm bia được ông chuyên kiểm tra món an toàn thực phẩm gọi điện thông báo. Khách uống bia ai cũng nghe rõ mười mươi cuộc trò chuyện này, trong đó có ông lão nhà ta.

Tôi hỏi tiếp, tăng thì tăng nhưng sao nhiều vậy. Giải thích tôi nhận được là một phần Mỹ nhập kha khá thịt bò, phần nữa là với chăn nuôi nội địa thì giá cả vật tư liên quan giờ này tăng cao chẳng kém gì mức thuế áp cho thịt nhập khẩu. Khai sáng cho tôi xong rồi thì bạn đánh chén chép miệng, thời gian tới không ít hộ gia đình sẽ ít nhiều chật vật.

Đến giờ này, thịt bò đúng là tăng giá thật, như phần lớn các món thực phẩm cả sống lẫn chín, cả thiết yếu lẫn đồ "rác" [junk food]. Vừa mới hôm trước, tôi coi bọc thịt bò xay mua từ Scott's Meats, giá đúng là gấp đôi. Wow!

(3)

Nhà có hai người già với gần như là hai chế độ ăn uống nhưng điểm chung có không phải là ít. Chúng tôi đều thuộc tộc người thiếu thịt kém vui. Nhưng đồng thời, hẳn là do vấn đề tuổi tác, cái dạ của chúng tôi giờ rất chi là khiêm tốn, nói khác đi là chúng tôi ăn ít. 

Trong cái hoàn cảnh nhà không có trẻ con đang tuổi lớn và cũng không nốt người trưởng thành đang ở tuổi lao động cần nạp nhiều năng lượng, chúng tôi vẫn còn có thể xoay sở, co kéo ngân sách cho cái ăn cái uống. 

(4)

Có lẽ vì chưa đến mức "khiếp hãi" như một vài bà nội trợ người Mỹ mà tôi vẫn dư thừa năng lượng để mà nghĩ nhảm.

Thế nên có chuyện tối hôm trước, đột nhiên con giời phát hiện sao mình thông minh khi trịnh trọng trình bày suy nghĩ, dự phóng đậm mùi an ủi và động viên với bạn đánh chén của mình. Tui đây nghĩ ông cứ yên tâm với beyond meat. Vì giờ thịt bò tăng giá thì bà con sẽ chuyển sang ăn chay. Và nữa là vì đậu tương Mỹ đang ế thì có thể dùng đó mà chế thêm nhiều đậu phụ hoặc cho người chưa sẵn sàng "chay" thì chế thịt bò chay. Giá đậu phụ hẳn là rẻ, mà giá bò chay cũng hẳn là hấp dẫn. Từ đó suy ra, món cổ phiếu của hãng thực phẩm chay mà ông đang sở hữu sẽ cứ gọi là tăng giá vòn vọt thời gian tới a.

(5)

Vĩ thanh: một ông già lườm một bà già :-)))

khi mình không yêu nhúc nhích

Mùa hè chính thức kết thúc hôm đầu tuần. Tôi lười theo chân bạn đồng hành về nhà biển thì quyết định đối mặt thử thách ta đây ta sống một mình trên núi. 

Không tính những lần giơ tay chào mỗi khi có xe chạy qua trước nhà thì tôi chỉ có hai lần trực diện tiếp xúc, nhe răng nói cười mấy câu với tha nhân, một lần là với bác thợ đến bảo trì máy phát điện và lần còn lại là với chủ thầu kiêm thợ săn tay mơ Dave - người giúp ông lão nhà ta ghim giấy sở hữu rừng đổi lại việc được tự do săn bắn trong rừng của ông.

Và tôi đã "sống sót". Với không ít thành tựu nho nhỏ cả [bên] ngoài lẫn [bên] trong. 

Vườn rau mở rộng, với trung tâm là herb garden, căn bản đã thành hình rõ nét. Tôi có thời gian để nhìn con quái vật psy trong mình nhảy tưng tưng khi đọc và nghe tin tức của ngày; có thời gian để nghe Locomotive breath với một thái độ tiếp nhận mới; có thời gian để tính toán xem mình nên chọn ngả suy nghĩ nào nhân tưởng các chuyện xưa cũ; rồi nữa là mày mò thử nghiệm dăm ba món mới trong bếp nhỏ nhà rừng. 

Rất nhiều năm trước, cô nghệ sĩ đóng bỉm và tôi chí choé xung quanh chuyện tôi là "trạch lão bà" - danh xưng tôi tự vơ về mình hay "một con mụ không yêu nhúc nhích" - mô tả của cô bạn dành cho tôi. Giờ nghĩ lại chuyện này thì tôi phì cười. Gọi gì đi nữa thì bản chất tôi vẫn là không đổi: không yêu thích tiếp xúc với con người, thích ở yên trong xó của mình. 

mưa và mù đầu sáng, nhắc nhớ Sapa

sugar house chờ được phủ mái
các bậc đá này bị ông lão nhà ta chê quá bé

hương trầm Thế Hưng, xa Hà Nội hoá thành quà quý

cuối cùng thì tôi cũng cắt vài cành hoa cắm lọ
bình trong bộ sưu tập delicious ceramics của ông chủ nhà

rình dâu chín cho món uống cold brew

về một kế hoạch tiêu tiền

Từ mấy hôm nay, ông lão nhà ta hơn một lần thì thào về chuyện giải xổ số đang chạm ngưỡng nào. Tôi nhớ, lúc đầu là hơn một tỷ đồng tiền Mỹ, sau rồi bò dần dần và đến hôm qua, khi chúng tôi dừng ở trạm xăng trên đường về nhà biển, con số hiện lên ở bảng hiệu phía trước cửa hàng tiện lợi là hơn một tỷ tám.

Không phải là những kẻ máu mê cờ bạc, từ hồi dịch cúm Tàu hoành hành tới giờ, chúng tôi thi thoảng lại mua vé số, giống như là giải trí và có trò bông lơn tám nhảm. Không tính đôi ba bận "trúng" vài đồng tiền lẻ, lão Tiên sinh đích thực là một người Mỹ ái quốc có tinh thần mua vé số "kiến thiết"... [cái gì và cho ai thì không ai hay :-)].

Chính vì thế, khi tiếp tục hành trình, tôi đinh ninh trong túi áo ông đang nằm im mấy tờ vé số. Và thế là tôi bắt đầu nhảm nhí bàn xuôi tính ngược chuyện gì xảy ra "nếu chúng mình trúng số".

Bạn đồng hành nói, sẽ chi năm trăm triệu Mỹ kim ủng hộ chiến dịch bầu cử của ứng viên ông thích. Tôi thì bảo, mình sẽ để một trăm ngàn tiền mặt trong xe ô tô, rồi chạy xe trên Route 11 trứ danh với cửa sổ mở toang, đảm bảo chẳng mấy chốc truyền thông sẽ ồn ào về cơn mưa tiền. 

Nhảm nhí một hồi, tôi hỏi ông bên cạnh, rằng lần này ông mua mấy tờ vé. Câu trả lời thật bất ngờ, lần này tui đâu có mua.

đêm ánh sáng

(1)

Hơn 8 giờ tối một chút, chúng tôi xuống núi. Chạy xe được chừng dăm chục mét, bạn đồng hành phát hiện quên từ điện thoại qua đồng hồ [Apple watch] ở nhà. Ông ngó sang tôi và hỏi mà như khẳng định, rằng thì hẳn tôi cũng không mang theo điện thoại. Tôi cười hì hì, tối mò thì có chi mà chụp [hình].

Điểm đến của chúng tôi là đêm ánh sáng, hoạt động văn hoá thường niên xung quanh ngày lễ Labor Day của New Lebanon.

Càng gần tới nơi mà dấu hiệu nào cũng không thấy, ông lão nhà ta càng thì thào lặp đi lặp lại, hy vọng đây không phải là một chuyện đùa. Tôi lại cười hì hì tiếp, tui đoán nhá, ít nhất cũng đủ vui cho bọn trẻ con. 

Và đúng là bọn nhóc thật vui, thật phấn khích. Mà chẳng riêng chúng, đám người trưởng thành cũng vui, cũng phấn khích. Nhất là mấy bà già, líu ra líu ríu như các hót-gơn Hà thành đi Phủ Tây Hồ ngày rằm tháng Giêng vậy. 

(2)

Lễ hội ánh sáng tổ chức ở giữa đồng. Đường đi được đánh dấu đương nhiên là bởi ánh sáng rồi, thứ ánh sáng lờ mờ, lập loè và ma mị do cái nền nhạc phát ra từ đám cây bụi cao lêu đêu.

Có một cái cây to được hắt sắc xanh mờ ảo. Lại có hai ba tấm phông nền với đủ sắc màu liên tục biến đổi, vừa là để ngắm, lại vừa là để tạo nền cho những ai tinh nghịch giơ tay, thò chân hay nghiêng ngả thân người tạo nên các bóng hình kỳ dị. 

Rồi đột nhiên có một rừng nấm sặc sỡ. Rồi đột nhiên có một rừng mây là các cây dù sắc cầu vồng phát sáng được treo ngược trên một cây giống như là cây táo cổ thụ. 

Tôi nhìn thấy đèn giấy phong cách Nhật bản. Tôi cũng nhìn thấy đèn gấp thổ cẩm nửa Thái nửa Mông mà khách du lịch mấy nước từ Thái Lan qua Việt Nam tới Vân Nam Trung Quốc đều dễ dàng thấy và mua nếu thích. Tôi cũng thấy cả các hình khối phong cách Rothko. Thôi thì đủ cả!

(3)

Rời lễ hội ánh sáng, tôi theo chân ông lão nhà ta sang quán bia quen thuộc của ông. 

Chính là ở mặt tường bên của toà nhà vốn là school house hơn một thế kỷ trước tôi bỗng thấy chuyến đi xuống núi của mình thật đáng.

Hai ba cái ghế sắt xếp chồng lên nhau để đỡ một cái máy chiếu. Cái máy đó phóng lên tường gạch của toà nhà một hình lục lăng với nhân nửa tròn nửa vuông. Xa xa có trăng khuyết và mây mảng trắng mảng đen đan xen nhau lờ mờ sáng. Cùng với cái chóp mái của toà nhà, tất cả tạo nên một cảm giác có chút phần ma mị. Tôi tự nhủ, chỉ thiếu mỗi Kate Bush nữa là đủ.

(4)

Trên đường trở về nhà rừng, ông lão nhà ta nói, giờ tui chỉ nhớ mảng nấm. 

Còn tôi, tôi nhớ bức tường gạch!