bắc ninh 05.3.2022

hoa đào vẫn ồn ào dù đã sang tháng hai lịch dưới
cây đào phai quà từ hàng xôi mấy năm trước

(1)

Đường về quê, chỗ nào còn ruộng lúa thì cảnh tượng chung là nhiều đàn bà gập lưng người cấy mạ. Tôi lơ ma lơ mơ kể chuyện này cho anh họ và chị dâu họ cùng thắc mắc, tại sao chỉ có phụ nữ ngoài ruộng. Chị dâu họ cười khơ khơ, cô này, việc cấy là việc của đàn bà. Đàn ông có làm chỉ là gieo mạ thôi. À, ra thế. Mà chắc là phải nói thêm chuyện này còn tuỳ mỗi vùng quê nữa nhể.

Nhân chuyện phân công lao động theo giới [tính], chị dâu họ kể mùa này cánh phụ nữ ở làng chuyên đi "làm cà rốt hai trăm nghìn một ngày". Các ông bà chủ bên Hưng Yên và Hải Dương sang đây thuê đất để trồng cà rốt xuất khẩu, dân địa phương đang là chủ đất bỗng hoá thành kẻ làm thuê. 

Tôi hỏi, thế có ông đàn ông nào đi "làm cà rốt" không? Câu trả lời là không, việc đấy đàn ông ai làm. Lại hỏi, thế đàn ông làm gì? À thì mấy việc kiểu như phụ hồ ý. Mà mùa này việc ít nên mới có chuyện ở làng đàn bà sấp ngửa chúi mặt vào đất, còn các ông thì túm năm tụm ba. Ông có tiền uống bia cỏ. Ông ít tiền kiếm nhà nào có nước chè, tụ tập một đám tám dzóc nửa ngày. Chả trách, nhà anh họ của chúng tôi lúc nào cũng đông khách tới chơi. Và trà các loại hai con em vác về cho ông anh hoá ra lại là để phục vụ mấy ông khách này. 

(2)

Ở đường mương nối hai làng, hai thôn thuộc hai xã, hai huyện khác nhau, có một diện tích nền đang được san dựng ngay sát mép ao làng. Tôi hỏi anh họ, thì ra là nhà bá họ cho thuê để mở quán ăn. Đối diện quán tương lai vốn đã có một quán bia tụ tập cánh mày râu có tinh thần tam cô lục bà, giờ chẳng rõ hai tiệm anh này nhìn anh kia thì chân dung khách ăn khách uống có gì thay đổi không. Mà ngay bờ mương kia cũng đã lù lù một quán nhậu. Thế có nên tính là khu ẩm thực liên-thôn, liên-làng, liên-xã, liên-huyện không nhể. 

Anh họ mở tiệm sửa chữa đồ điện [gia dụng]. Nhẩn nha việc có ngày kiếm đôi trăm lại có ngày chẳng được xu mẻ nào. Tôi hỏi thế tính trung bình tháng bao nhiêu. À, tháng đầu tiên là ba triệu. Anh giàu to rồi còn gì. Mà anh sướng nhá, làm tự do giờ giấc thoải mái, lại chẳng thuế má chi chi. 

Chưa biết bà sư mới có thực hiện được cái dự án biến ao làng thành ao chùa với thuỷ đình và tượng Phật Bà Quan Âm giữa hồ - giờ phải nói là hồ, chứ nói ao thì không sang và phải phép nhá - hay không, nhưng anh họ với cửa tiệm có view ao, view hồ tương lai thì rõ ràng là sinh hoạt rất phỉnh phơ. Lúc rỗi hay lúc muốn nghỉ ngơi thì có võng mắc sẵn. Không thích ngả ngốn lại có bàn trà bên cạnh.

Anh họ thích làm mấy món đồ gỗ trang trí. Anh nói hay "tương tác" với cửa hàng này cửa hàng nọ, cái ở Hà Nội cái ở tít tận Yên Bái, tất cả đều xoay quanh chủ đề lũa, liễn, gì gì đấy từ kỹ thuật tôi nghe dứt khoát không hiểu, đại loại là về các loại gỗ [điêu khắc, chạm khắc, tiện] và các sản phẩm thủ công-mỹ thuật. 

Lần này qua chơi, tôi được ông anh cho cái hũ gỗ bé xinh xinh với lời dặn, sau khi thanh tẩy có thể dùng đựng đường uống cafe. Cái hũ ấy giờ đang chứa một dúm nhỏ trà Oolong để tẩy mùi.

(3)

Tối hôm trước ngày về chơi với hai cụ già, TL đã tranh luận tưng bừng với Mẹ về chủ đề cuộc chiến. Ở nhà Bắc Ninh, đến lượt tôi tưng bừng tranh luận với Mẹ.

Bà cụ già giống không ít người của thế hệ mình, còn chút quyến luyến cái món "tâm hồn [văn hoá] Nga", và ít nhiều "hâm mộ" Pu-tin. Chẳng rõ theo dõi thời sự quốc doanh thế nào mà bà cụ nhà mình cương quyết tin vào con số chỉ có một nhúm người chẳng may dính đạn và rời khỏi cõi đời. Rồi bà cụ bảo, vì nước kia đe doạ nước này nên mới có cuộc tấn công. 

Bình thường, tôi hẳn sẽ cười ha ha ha khi thấy cảnh nhà người ta, những gia đình chồng vợ lục đục, cha mẹ mắng con mất dạy, anh chị em gần như từ mặt nhau chỉ vì những tranh cãi kiểu như, phải "tin đảng tin Bác" hay giờ dứt khoát [đ]ếch tin bố con thằng nào, "Thầy Ông nội" là tội đồ hay nạn nhân, rồi nữa nữ xi-i-ô kia rốt cuộc là một ả điếm già hết thời hay nữ anh hùng 4.0 còn hơn cả mấy bà Trưng - Triệu và đang có nguy cơ làm rung rinh một chế độ. Giờ ở nhà Bắc Ninh, con gái láo toét khơi chuyện, chọc u già mấy câu, rồi mau thấy mình dại. Thôi, hoà khí, hoà khí, không nói chuyện này nữa.

Hình như bà cụ già cũng cảm thấy có gì đó không ổn về nguồn thông tin, nên cũng xoa dịu, thôi không nói nữa. Rồi rằng thì là mà, chiến tranh thì luôn luôn là người dân khổ. Con thiếu tý chút chọc Mẹ tiếp, may mà kịp thời ngậm miệng.

(4)

Rau nhiều món sang đoạn cuối mùa, nhìn rất ngộ. Cây chanh Thái cao to ngoài vườn không rõ có phải do thời tiết xấu xí thời gian rồi không mà giờ lá rơi rụng nhiều. Bình thường tôi hẳn sẽ lo lắng lắm. Nhưng sau khi đã hại kha khá đời cây rau, tôi giờ bình thản hơn. Nếu chẳng may có sự gì thì mình đây sẽ giục TL tìm kiếm thông tin trên mạng nhện mà đặt một cây chanh Thái mới. Có băn khoăn chút thì là DA ở Hongkong đã dặn dò nhờ chiết, nếu cây đi đời nhà ma thì kế hoạch nhân bản coi như phá sản.

Trong lúc tôi theo chân Mẹ ra vườn hái rau để mang về Hà Nội, có tiếng ơi ới gọi cửa. Một bà bá họ sang xin rau lang. Thấy ôm bự rau chân vịt vừa được cắt, bá hỏi xin thêm. Bà cụ già đáp, chị cứ lấy thoải mái. 

(5)

Hôm trước có một cậu họ chạy qua hỏi bà cụ già nhà mình có bán ngan thịt không. Lứa ngan đã qua tuổi trẻ trung, bà cụ già bảo, mày mua thì phải lấy cả đôi chứ tao không bán lẻ. Cậu họ kia hào hứng, em "quất" liền.

Mẹ hỏi cậu họ, sao mày biết đường mà hỏi. Cậu họ tỉnh bơ, thì trên mạng nó bảo thế. 

Tôi nghe chuyện cười ngất, bao giờ đến ngày u nhà mình lên mạng nhện bán rau dưa gà vịt nhể :-)))

một món quà cho nhà căn hộ

chổi lá tự làm - quét sân siêu lợi hại

đậu đỗ cuối mùa

góc bếp củi ngoài sân

đường về quê - đàn bà cấy lúa

cháo nếp hàu tươi với gừng muối chua và răm hành

tô cháo nếp hàu tươi

Ở Mỹ hai lần trước, tôi khám phá các gói hàu cấp đông xuất xứ Hàn Quốc ở Good Fortune nhờ công chỉ dẫn của Annie, từ đó chịu khó mua về nhà biển rồi thi thoảng nấu cháo. Bạn đánh chén thích, tôi cũng thích. Hàu cấp đông đó, lúc lấy ra làm món thực mặn mòi vị biển. Về lại Hà Nội, TL và tôi hay mua ngao, hoặc không là sò huyết ở tiệm hải sản, riêng hàu thì nhìn thích nhưng thực lại chẳng gọi bao giờ.

Sáng nay, nhân có gói xôi xin từ Trang xôi cho vô nồi nấu cháo - cháo thuần nếp - thì TL lên ý tưởng và hỏi tôi, thích ăn cháo hàu hay cháo sò huyết. Tôi nghĩ hồi, hàu đi cho có chút thay đổi.

Cháo cốt đã sẵn sàng, rau gia vị chỉ đơn giản răm và hành tươi, gừng thái sợi siêu mịn muối chua đã có, hàu được em ở tiệm giúp cạy vỏ về đến bếp nhà qua tay TL hoá ra sự làm món thực mau.

- Hàu lấy phần thịt/nhân ướp hành hương băm nhỏ và bột canh cùng tiêu xay, nhớ thêm một đôi giọt nước mắm cốt nữa; phần nước hàu tiết ra được bổ túc cho nồi cháo, còn thịt hàu để xào.
- Phi hành hương thơm, đổ thịt hàu vào xào mau 3-4 phút, cho quay trở lại nồi cháo, chờ xíu thêm hành răm thái nhỏ vào, đếm 123 là xong.

Cháo được cho ra tô, trên mâm có bát nhỏ gừng muối chua, lại sẵn tiêu xay, dấm ngâm ớt tỏi với các lát ớt chua dịu và dẻo dẻo, tuỳ ý ai thích thêm thắt gì thì thêm. 

Cháo ngọt lừ, tươi mát chứ không đậm đà nổi vị mặn mòi biển cả như món làm từ hàu cấp đông. Với tôi không có chuyện so sánh hơn thua cao thấp ở đây. Điều làm tôi thích thú hôm nay là à, từ giờ trở đi lúc nào thích mình có thể nấu cháo hàu tươi a.

Thêm một note nhỏ, TL luôn cho rằng cháo hải sản nên có chút đậu xanh. Tôi sẽ tìm hiểu thêm về ý này :-)

chúng mình là ai trong thành phố này

ngay cả khi không thể trở thành chủ nhân ông của căn hộ giữa trời
thì chúng mình vẫn có quyền có giấc mơ sống ở trong mây

phương tiện của bà "đồng nát" ở lối vào khu chung cư cao cấp

khu tập thể cũ - trong tầm ngắm của một gã đại gia tiền mới mì-ăn-liền

nữ lao động nhập cư này gần như chắc chắn nằm ngoài các "danh sách"

những túm gừng "organic" có giá trên trời cao
trong tiệm rau sạch cho người nhiều tiền

vẫn là konjac: món xào bóng bì với su hào và cà rốt

Món xào có bóng bì khi còn nhỏ được ăn, thường là vào dịp Tết hay nhân cỗ bàn chi đó, thường là với su hào, cà rốt và dứt khoát không thể thiếu sắc xanh cùng vị thơm đặc biệt của cần Tàu (hay như tôi vẫn gọi là cần Tây cây nhỏ). 

Vì lần này không có nhiều bóng bì - vốn là phần dư của nguyên liệu cho một món khác -, su hào lại nhõn hai củ bé bằng nắm tay của em bé ba tuổi, nên tôi tính chẳng bõ công đi tìm mua rau cần gia vị. Nhà đang còn chút hành hoa cùng lá mùi tàu, cứ ỷ vào đó cũng đủ tốt rồi.

Tôi chuẩn bị nguyên liệu. Còn đứng ra xào món là TL. Trong lúc làm phần việc của mình, tôi hỏi dzắng cô em một câu, còn dư chút konjac thì xào cùng luôn được không. TL duyệt bảo được, thế là thêm tiết mục thái konjac thành các sợi nhỏ.

Và đĩa xào thành phẩm, bất chấp thiếu góp mặt của cần Tàu thì vẫn cứ là ngon, rất ngon.

- Su hào bổ thành khúc rồi thái lát mỏng. 
- Cà rốt nguyên củ thái lát mỏng.
- Tỏi tép đập dập.
- Hành lá và mùi tàu thái nhỏ để sau cho vào đĩa xào khi kết thúc công đoạn làm món.
- Hôm nay nhà hết sạch tiêu xay nên thiếu chút vị cay vui vui này. Bù lại, có vài lát ớt tươi tham gia náo nhiệt tổng hợp vị của đĩa xào.
- Và lẽ dĩ nhiên phải có bóng bì đã qua xử lý rồi.
- Thêm nữa là các sợi konjac được cho phép gia nhập câu lạc bộ vào phút cuối - konjac cũng đã qua sơ chế.

Tôi giờ có câu cửa miệng thế này, từ ngày nhà cháu biết konjac... Đến giờ, bếp nhà đã thử làm không ít món với bạn nguyên liệu này: từ canh qua salad đến món xào, rồi chưa kể konjac loại sợi bún còn được cho vô nhân ram, konjac bánh được bằm nhỏ cho vô nhân mọc. Túm lại là đủ trò. Rất chi là vui vẻ!

ngan hai món: cà ri xanh bếp thái và khoai sọ ninh

(1)

Con gái xin Mẹ thức ăn, gà hay ngan, gần như bỏ qua tiết mục nguyên con, mà là pha [chia] thành túi nhỏ. Túi này xương xẩu để ninh canh. Túi kia thịt đùi. Túi kia nữa thịt lườn. Đại loại thế. 

Chẳng phải cảnh vẻ gì ở đây. Đơn giản, nhà ở Hà Nội có hai cái miệng, mà càng ngày càng già thì xem chừng bao tử nó co, mà nó đã no thì ăn sẽ ít đi. Đơn giản vậy.

Hôm rồi TL dùng hai túi thịt ngan lần lượt làm hai món canh.

(2)

Cà ri xanh bếp Thái nấu với ngan. Ngon! 

Ngoài các nguyên liệu tươi bên ngoài, món có hỗ trợ quan trọng từ gói curry paste Maepranom Brand mà tôi tìm được ở Dan's. Rau củ nấu kèm có khoai tây và cà rốt. 

Điểm dở duy nhất là lâu ngày không chạm tới sữa dừa, tôi có chút e dè. Sữa dừa thơm béo ngậy tuỳ người mà có khi lại thành ngấy và bứ. Tôi thậm chí còn biết có người ngày đẹp trời bỗng mắc chứng dị ứng [với] và trở nên bài xích sữa dừa. 

(3)

Nếu thịt ngan nấu canh cà ri xanh bếp Thái là một thử nghiệm, kiểu lần đầu làm món, thì canh ngan ninh khoai sọ là món không lạ trong bếp nhà, nhất là bếp nhà Bắc Ninh.

Điểm đáng chú ý nhất của món là bộ ba rau gia vị: hành lá xanh, mùi tàu và mùi ta.

Đối với tôi, có thể bỏ qua mùi ta. Nhưng dứt khoát phải có hành xanh và mùi tàu thái nhỏ. Hai bạn gia vị này có lẽ quyết định tới 40% thành công và mức độ ngon của món canh ra mâm. 

canh ngan cà ri xanh bếp Thái

canh ngan ninh khoai sọ

này bung, này toang: mày bị chưa

(1) 

Người ta nhìn nhau, khơ khơ khơ chào hỏi, bị chưa, có mệt không. Vui tính hơn thì là hỏi một câu đánh đố, thế mày định bao giờ thì bị [covid]. Giời ạ!

Ngày hôm nay tôi có việc phải đi ra ngoài, việc buổi sáng, việc buổi chiều.

Buổi sáng đứng vất vơ ngoài đường chờ người, nhìn thấy một cậu giao hàng loay hoay đổi tiền mà không được, tôi thương hại bảo, lại đây tớ đổi cho. Cậu chàng đến, phản ứng tức thì của tôi là khoát tay ra hiệu giữ khoảng cách. Được hồi, tôi nghĩ lại chuyện này thì cười phá lên tự dziễu bản thân. Con cúm nó bám vào mấy tờ tiền, cứ xịt cứ phun chắc quái gì nó đã đi chầu ông vải.

Buổi chiều phải chờ lấy bài vở. Anh chị hàng in ấn quen ra ý bảo tôi giữ khoảng cách. Con giời nghi nghi, chắc hai bác này dính chưởng rồi. Y như rằng, cả hai đều kinh qua một tuần covid. Giờ nghe nói con nhóc con vẫn đang trong thời kỳ [tự] điều trị. Chị chủ bảo, hôm nay không dám mời cô nước trà. Tôi cười phe phé, em đang mong bị cho nó xong việc đây này. Được hồi, có một bạn đồng nghiệp đi ngang qua. Hoá ra khu đấy chơi cả dẫy dính cúm. Đông và vui!

Lên phòng chức năng nộp tài liệu, tôi cười trêu chị lãnh đạo, em đang tầm F một phẩy hai phẩy ba gì đó nên phải giữ khoảng cách với chị. Thế là đám đàn bà trong phòng lại cười ồ lên, có vẻ như một trong số đó đã từng là F0.

cái que thứ hai: vẫn là người "âm" :-)

(2)

Hồi Hà Nội vừa bước ra thời kỳ xê-ri giãn cách, Chị Q qua chơi với chúng tôi kể chuyện về đồng nghiệp đi hỗ trợ cho y tế ở Sài Gòn. 

Chị bảo cả một đám có đủ mọi triệu chứng của người nhiễm covid. Xét nghiệm nhanh người âm người dương loạn xà quầng. Sau cậu trưởng đoàn tỉnh táo, làm một cú xét sâu. Chả ma nào dương tính cả. Hoá ra có bệnh tưởng covid. 

Giờ xem ra cả TL và chúng tôi đều mon men cái căn bệnh đó. Tôi trở về nhà giữa chiều, cảm thấy họng đau rát, sờ chán thấy có vẻ âm ấm khác thường, rồi lại quyết định là hình như mình bị đau đầu. Mỗi cái món Tào Tháo đuổi là không thấy. Phân vân chốc lát, ừ thì test nhanh. Hôm nay mình vẫn là người "âm" nhá. Tốn của tớ đây chín chín nghìn đồng tiền :-)

(3)

Theo cập nhật của Chị MA, vẫn luôn là toà nhà cũ kỹ của chúng tôi dẫn đầu thành tích số lượng F0 của toàn bộ tiểu khu. 

Chuyện này nghe thật lạ kỳ. 

Hay là do phong thuỷ nhể!

konjac salad: với dưa leo và giò tai

không đẹp nhưng ngon miệng, vui tinh thần
konjac salad với dưa leo và giò tai

Món lần này đáng gọi là leftovers hơn là bếp hiệp hai. 

Konjac còn dư một ít sau khi được dùng nấu canh hôm trước. Giò tai cũng vậy, vốn mua để làm nộm su hào nhưng vì nhiều nên thành dư. Còn lại chỉ có hai trái dưa leo gầy gò là được coi nguyên liệu cấp một chứ không phải đồ thừa hay tận dụng chi hết.

- Dưa leo xắt lát dài mong mỏng, xóc với xíu muối hầm và bột tỏi khô - lần này tôi dùng vụn bột tỏi, còn ở dạng mảnh vụn lạo xạo chứ không phải loại mịn.
- Giò tai thái sợi dài mỏng như ý.
- Konjac đã qua xử lý (tức là được luộc một lượt) và được lấy ra từ tủ mát, thái lát mỏng dài theo ý, bắc chảo làm nóng, cho các sợi konjac vô, chêm vài giọt dầu mè rồi lại thêm xíu nước tương lạt và vụn tỏi khô, đảo mau tay chừng đôi phút rồi tắt bếp; ngay sau khi tắt bếp thì bổ túc ponzu sauce, đảo một lượt và để sang bên chờ nguội.

Ba thành phần nguyên liệu kể trên được trộn đều trong thố. Mè trắng đã rang được giã dậy thơm, rắc vô và đảo/trộn một lượt nữa. Thế là mình có một phần salad nhìn không hẳn đẹp mắt nhưng ăn vô miệng cho thanh mát, cho giòn giòn sần sật, rất chi là vui vẻ.

Tôi đặc biệt thích sự kết hợp của bộ ba hạt mè giã/dầu mè ngậy bùi thơm + tamari nước tương vừa đủ đậm lại vừa đáo thanh + ponzu sauce dìu dịu chua dìu dịu thơm vị trái yuzu.

Món làm cho bữa trưa nay có giò tai là do "tai nạn" - nguyên liệu dư. Nếu không, tôi nghĩ cứ konjac với dưa leo đã đủ ngon miệng và vui vẻ cái tâm trạng rồi!