Thứ Bảy, 8 tháng 11, 2025

ở đây và ở kia: dọn dẹp và đồ vật

Tôi nghĩ mình vẫn chưa thoát khỏi tình trạng khó chịu và bí bách mơ hồ. Nhưng điều tốt là cuối cùng thì tôi cũng mở miệng nói ra vấn đề của mình. Và tốt hơn nữa là cuối cùng thì tôi cũng nhúc nhích tấm thân.

Trở về nhà biển, tôi dọn vườn rau để đón mùa đông. Father Mark đã trồng tỏi, nhìn ô vườn của ông cha ngay ngắn gọn gàng rồi quay sang ngó cái vườn nhà mình thì tôi hơi oải. Nhưng không bắt đầu thì sao có kết thúc, thế là tôi dọn. Giá đỡ cà chua đã được thu dỡ, kha khá dây đậu đỗ khô đã được cắt gỡ khỏi hàng rào. Còn vài cây diếp và củ cải thì tôi có ý nán chờ một chút, hầu thu hoạch hạt giống cho mùa sau. 

Trong nhà, tôi sớm đầu hàng với mấy mặt bàn đầy thư tín và đồ tạp nham chi chi của bạn đời. Phạm vi dọn dẹp là một góc bếp, coi như tương đối ổn. Tôi cũng bắt đầu loại bỏ kha khá báo và tạp chí bày bừa xung quanh lò sưởi của phòng khách chính. Bụi và rác nhiều hơn tôi hình dung lúc trước khi dọn dẹp. Tôi ví von, có lẽ cái psy của mình nó cũng bẩn bừa chẳng kém.

Anh bạn trẻ Rajiv Surendra sống ở NYC nhân nói về các đồ vật trong căn hộ của mình thì nhấn mạnh triết lý đồ đẹp cần phải [được] dùng, [được] mang hàng ngày thay vì treo lên, trưng lên hoặc giấu trong tủ khoá. Hôm nay trong lúc dọn nhà, tôi ngẫm nghĩ ừ nhể, tại sao mình khổ với đồ vật.

Hy vọng sau hai ngày cuối tuần này có vài cái túi rác được tống tiễn ra khỏi nhà. Và những mảng ghi xám trong các suy nghĩ của tôi phai màu chút ít.

đã đến lúc tôi cần tự hỏi có cần đặt Times và 
The New Yorker bản giấy nữa không

nhờ công lao của TL, góc coi tivi của ai đó trở nên dễ thương hơn

đĩa của bà cố Bắc Âu và chén của một sư phụ gốm Trung Quốc
ngày mai tôi sẽ pha một ấm trà ngon :-)

tôi gọi vui đây là "Area 51" ở nhà biển
tốt nhất là không động đến a

thịt đùi vịt nấu chao đỏ

Món làm lần đầu, với cao vút tinh thần bếp thử nghiệm cũng như thuỷ chung nguyên tắc căn tuỳ hoàn cảnh.

(1)

Chuyện bắt đầu rất chi là hài hước. Tôi có hai cái đùi vịt mua từ Scott's Meats, tính toán một làm món quay bếp Hồ Nam, một cho món thử nghiệm vịt nấu chao.

Tính là vậy thì tôi bắt đầu hành động: trèo lên mạng nhện gõ cửa nhà Cô Ba Bình Dương. Có một ý niệm về món, bước tiếp theo là đi chợ. Siêu thị xanh sạch đẹp của anh chị em hippie và yuppie trong trung tâm thành phố biển thế quái nào lại không có khoai môn. Tôi đành về nhà với nhõn một thành phần nguyên liệu làm món là lon sữa dừa để rồi rất mau phát hiện mình bé cái nhầm, tôi cần nước dừa chứ không phải sữa dừa.

Nhưng chẳng sao, chao đỏ mình đang có, ngại chi mà không mần!

Cô Ba Bình Dương dùng sả, nhà biển có một chậu sả bự nhưng tôi lười đào đào bới bới để lấy thân củ thì tặc lưỡi, đằng nào đã không khoai môn chẳng nước dừa thì bạn này cũng cho ra khỏi đầu. Nhưng nếu vậy thì xem ra có chút không ổn a!

Vậy là tôi lại trèo lên mạng nhện, coi một tý anh bếp Nhâm Trần, ngó một tý cô bếp Món người Hoa. Úi cha cha, ổn rồi, thiếu khoai môn vẫn là khiếm khuyết to, nhưng về sả thì tôi có riềng thay thế!

lần đầu làm món: thịt lọc đùi vịt nấu chao đỏ
(2)

Đùi vịt được làm sạch, tôi cắt tỉa phần rìa được tám miếng cỡ bao diêm Thống Nhất để dành cho món vịt nấu chao.

Thịt vịt lọc đó được ướp với chao đỏ cả nước lẫn cái + đường + hỗn hợp bằm nhuyễn gừng-hành-tỏi và xíu bột nêm gà cùng muối. Thịt ướp được để nghỉ ngơi trong tủ lạnh qua đêm.

Sang giữa sáng ngày hôm sau thì tôi bắt đầu nấu món. Chảo dầu phi thơm hành cùng tỏi bằm cũng như riềng xay nhuyễn (lấy từ tủ đá). Chờ các gia vị dậy thơm thì cho thịt vịt vô xào tới khi ang áng săn, thời gian chừng 10-12 phút. Cho tiếp cà rốt thái miếng vô đảo thêm vài lượt đôi ba phút thì chêm nước ngập. Đun tới sôi, thêm mấy khối hành tây rồi chuyển lửa về liu riu nấu trong chừng 40 phút. Trước khi tắt bếp, nêm nếm sao cho vừa miệng. Đơn giản vậy thôi.

(3)

Món thành phẩm cho bữa trưa của tôi hôm nay là một tô bún vịt nấu chao.

Ngoài sắc vàng cam hướng đỏ của món có thêm xanh tươi của bok-choy trắng cũng như tươi tắn của lá húng Thái và hành lá xắt nhỏ. 

Tôi không đến mức ghét vị cà rốt nhưng đúng là chưa bao giờ thích miếng/khối cà rốt trong mấy món canh hầm. Bất ngờ bữa nay là tôi rất vui vẻ đánh chén bạn rau củ hồng hồng này, vừa vặn mềm mà không nát, ngấm ngậy của vịt và chao, rất ngon. Cải bok-choy cũng ngấm kha khá cái béo cái ngậy cái hương của canh và dĩ nhiên là ngon chẳng kém. Còn ngon nhất và bất ngờ nhất là thịt vịt, mềm và dịu ngậy, vừa đảm bảo chứng tỏ em đây là vịt mà lại không mang cái vị cái mùi ngai ngái đặc trưng của thịt vịt - điều vốn làm không ít người dù thích các món làm từ thịt vịt nhưng lại e ngại xông pha bếp núc.

Sau vụ nấu bếp thử nghiệm này, tôi hoan hỉ không chỉ về món ăn làm thoả mãn cái dạ dày mà còn về việc nhờ coi video của Cô Ba Bình Dương mà tôi học thêm được mẹo ngâm thịt vịt trong nước pha gừng, muối và rượu, thay vì chỉ chà xát hỗn hợp thanh-tẩy rồi xả nước làm sạch. 

* Tham khảo:


không có khoai môn, hỏi ây-ai [AI]
thì ra giải pháp: thay bằng cà rốt :-)

ghi lại trước khi quên: federal hill 2025

* Note ghi chuyến đi cuối hè 2025 với Chef Brian.

(1)

Hẹn hò nhiều tháng mãi rồi hai ông bạn mới định được ngày đi Good Fortune. Nhưng cái siêu thị của người Hoa đó không phải là gạch đầu dòng đầu tiên trong danh sách các điểm ghé thăm trong chuyến đi đảo Rhode này. Bếp trưởng Brian lên kế hoạch rõ ràng: trước tiên là dạo chơi một vòng Federal Hill, ăn trưa ngoài quảng trường, ghé mấy cửa hàng để mua thực phẩm bếp Tây.

Cứ thế mà chúng tôi có một ngày đi chơi và đi chợ dễ chịu, vui vẻ. Trời đủ mát, đủ ấm, đủ nắng, đủ gió... tất cả đều là vừa vặn. 

(2)

Ấn tượng to đầu tiên của tôi về khu phố Ý là các mái nhà phẳng. Sau đó là các cửa tiệm với tên rất chi là Ý. Còn đến thời điểm dùng bữa trưa ngoài trời chỗ quảng trường trung tâm thì cảm giác của tôi là cứ như thể đang ở đâu đó của Châu Âu. Tôi nghĩ hẳn là do cái đài phun nước cùng ánh nắng hắt qua các tán dù và âm thanh nói cười trầm bổng phát ra từ các bàn cafe ở bên mép quảng trường của các vị cao niên hẳn là người gốc Ý.

Cách bàn ăn trưa của chúng tôi hơn chục bước chân là một bà già ngồi mép đài phun nước chén kem ly với khuôn mặt rất phỉnh. Một nhà mẹ với con trai và bằng hữu của con trai vừa ngồi vô bàn thì bà mẹ phát hiện ra bà già. Có vẻ như họ là láng giềng của nhau. Bà mẹ hồ hởi khoe đây là bữa trưa mừng sinh nhật bản thân và giới thiệu cậu con trai về thăm nhà cùng cô bạn có khuôn mặt Á Châu mũm mĩm và tay đầy hình xăm trổ. Ở mép quảng trường, các ông nội bà ngoại ngồi lười biếng sưởi nắng, Ý ngữ vút bay trong không trung tạo thành các sóng nhạc vui vẻ, hãn hữu mới có một hai câu tiếng Anh khi ai đó đi qua và chào hỏi một trong số họ. Các nhóm cổ cồn túm năm tụm ba cùng đi tìm bữa trưa, dưới nắng giòn rực rỡ ai nấy đều chỉnh trang khuôn hình com-lê cà-vạt cùng giày váy công sở.

Ở hầu hết các tiệm quán trong khu Little Italia này, khung cửa sổ to chiếu ra đường được kê một tấm ảnh hoặc poster lớn bày tỏ lòng tiếc thương Ngài Thẩm phán Caprio, người gia nhập câu lạc bộ Thiên Đàng hồi cuối tháng Tám rồi.

(3)

Bếp trưởng Brian bản tính săm soi không nói làm gì, nhưng ngay cả bạn đánh chén của tôi khi nhận xét về bữa trưa ở Costantino's Venda cũng chỉ gật gù được. Riêng tôi, tôi hài lòng với món gọi của mình: piccata di vitello

Nghiêm túc mà nói, lát thăn bê mỏng đối với tôi chẳng khác chi thăn heo; nhưng mà thịt đó ngon trong phần nước xốt phủ dìu dịu chua nhờ nụ bách hoa cũng như rau củ ăn kèm. Và đặc biệt hơn cả, đây là lần đánh chén món Ý ở xứ cờ-hoa hiếm hoi mà tôi không phải lo nghĩ về cái kích cỡ quá khổ của đĩa thức ăn.

(4)

Ở Venda Ravioli, tôi thèm thuồng nhìn các kệ hàng, cái gì cũng muốn rờ tay túm cho vô giỏ hàng. Sống cùng lão Tiên sinh, hoàn cảnh thay đổi, thái độ thay đổi, đã từ lâu tôi thờ ơ với mấy chuyện mua mua bán bán. Nhưng đúng là trong một chốc lát ở siêu thị thực phẩm Ý đó, tôi thấy cái máu cuồng-mua của mình bỗng nóng trở lại.

May mắn là lý trí nhắc nhở, lại thêm sức kềm của ki-bo tính, nên cuối cùng con mụ ăn tham tôi đây thấy mình thật thông thái khi rời cửa tiệm chỉ với một chai dầu olive, mấy lát prosciutto và một ly tirsamisu cold brew đã tu quá nửa.

Thành tựu đi loanh quanh khu Ý kiều của tôi còn là một hộp bánh ngọt ba món đầy hứa hẹn thoả mãn cái dạ vốn lúc này căng phồng vì bữa trưa và thức uống sau bữa trưa.

 (5)

Vẫn là ở Little Italia, tôi còn có một quan sát - trải nghiệm thú vị khi thò chân vào một cửa tiệm bán đủ món nhưng chuyên đề chính là gà, gà tươi. 

Quán tên Ý, thức bán bên trong thì là phong cách toàn cầu thời đại. Tôi thấy có ổi, nhìn y chang ổi đào nhà mình và nếu có khác chăng là vóc quả nhỉnh hơn chút. Tôi thấy trứng [chim] cút, trứng vịt bán theo khay. Rồi chi chi nữa tôi thấy nhiều lắm nhưng không nhìn kỹ ra là cái chi chi vì chỉ sau chừng đôi phút trong tiệm tôi thực mau chuồn lẹ ra ngoài. Lý do? Cái mùi của tiệm. 

Nó chẳng giống bất cứ cái mùi chi chi tôi đã từng quen biết, nhưng đồng thời nó lại làm tôi liên tưởng đến một thế giới phong phú mùi, đến một chuỗi các hình ảnh quá khứ. Tựa như tôi đang ở khu chợ trời ở khu Aligre trong những tháng ngày sống ở Paris. Tựa như tôi đang đi qua các quầy hàng ngoài trời trong khu chợ của người Hồi giáo ở Philly. Thậm chí là chút thoang thoảng của một cửa tiệm chuyên thực phẩm Ấn ở một góc nào đó của vùng New England mà tôi đã từng vô tình dừng chân. Và cuối cùng, dứt khoát không thể bỏ qua cái phức hợp mùi trong phạm vi khu đồ sống của các siêu thị Á Châu. Nhưng nếu chỉ là vậy thì tôi hẳn đã có thể ở lâu hơn trong cửa tiệm. Ở đó còn có cả mùi đặc trưng của mấy quầy bán gà vịt tươi sống kèm giết mổ tại chỗ vốn quen thuộc ở các chợ truyền thống của Hà Nội. Và cái mùi đó ý à, úi chà, không đáng yêu tẹo nào.

Sau tôi là bạn đánh chén cũng mau chuồn lẹ. Riêng bếp trưởng Brian, hẳn do đặc điểm nghề nghiệp mà ông chẳng hề hấn chi trong kết giới mùi đó. Ông thong thả ngó các kệ hàng, tán gẫu với nhân viên của tiệm rồi cuối cùng thong thả mở cửa bước ra ngoài sân quảng trường nơi chúng tôi đứng đợi.

Trong khi tôi chỉ tập trung vào sự quan sát, thực ra là kèm cả hành động khịt khịt cùng phán đoán (mùi),  và so sánh thì ông lão nhà ta lại phát triển cả một câu chuyện sặc mùi thuyết âm mưu. Theo ông, đây là điều không-thể-chấp-nhận, vi-phạm-luật (vệ sinh an toàn thực phẩm), rằng không ở đâu trên đất cờ-hoa người ta có thể thấy điều tương tự. Rồi tiếp đến rằng thì là mà chuyện này kể ra cũng hợp lý, chúng ta đang ở khu Ý kiều. Cuối cùng, đỉnh cao của cái màn lập lụi sặc mùi xỏ xiên đó là cái chợ này do các bác mốp Ý kiều quản lý và nếu có ai phàn nàn về mùi của tiệm gà thì hẳn là mồ ma ông thẩm phán đã ưu ái nhắm mắt ngó lơ. 

(6)

Sau Federal Hill, chúng tôi có một vòng mua bán vui vẻ ở siêu thị của người Hoa.

Tôi trở về nhà với thành tựu là mấy món đồ bếp nho nhỏ, nhìn rất bộ tầm thường nhưng với tôi lại là phi thường lợi hại.

Về đến nhà tôi mới thấy mình dở hơi khi quên mua thứ này thức nọ, từ bún Mỹ Tho/Lái Thiêu tới tàu xì. An ủi là chúng tôi có món tráng miệng sau bữa tối cực ngon là phần bánh tiramisu mang về từ Providence.

Thứ Năm, 6 tháng 11, 2025

ghi lại trước khi quên: jacob's pillow 2025

Hè năm nay, vé được đặt sớm cho hai buổi diễn. Trong đó, buổi đầu tiên được chọn với một lý do rất hài hước từ ông lão nhà ta: hầu tôi có thể nhìn tận mắt thế nào là African dance. Và thế là tôi đã tận mắt nhìn!

Lần đầu tiên, chúng tôi xem biểu diễn ở sân khấu ngoài trời của Jacob's Pillow. Đoàn vũ công [gốc rễ] Tây Phi [nhưng] đóng trụ sở ở Washington. Ông giám đốc thực là một bậc thày miệng lưỡi makerting, cứ thong thả con tằm nhả tơ kể chuyện về múa, về lưu giữ văn hoá... mà không quên cài cắm mấy cái gợi ý, mấy cái mời mọc có thể dịch nghĩa là nếu các bác ủng hộ [tài chính] thì quả là quý hoá.

Hoan hỉ buổi biểu diễn nhưng thành thật mà nói thì tôi cũng chỉ là vui thích nhất thời, ngay tại chỗ mà thôi. Còn sau đó, tôi bỗng có chút gợn. Lý do? Tôi đã coi không ít video ghi lại các buổi tập cũng như trình diễn của Les Ballets Africains do cả gợi ý cũng như thúc giục từ bạn đời, vốn là hảo bằng hữu của mồ ma ông giám đốc vũ đoàn này - Italo Zamba. Và một khi bắt đầu so sánh thì đúng là khác biệt một trời một vực.

Nhưng mà thôi, tôi tự an ủi, mình được xem bằng hai con mắt, trực tiếp. Rồi thêm một an ủi nữa, buổi biểu diễn kế tiếp vô cùng hứa hẹn.

Đáng tiếc là đã có một tai nạn. Và sau sự kiện đáng buồn đó, toàn bộ phần còn lại của mùa hè Jacob's  Pillow đã bị huỷ lịch.

Hẹn mùa hè sang năm!

các vũ công cứ múa, bà con cứ vỗ tay,
còn trên trời mấy thằng cha nhà giàu cứ vô tư lượn tàu bay cá nhân

cuộc sống đắt đỏ: thước đo

(1)

Xúc xích được làm trong một xưởng nhỏ, kiểu kinh doanh gia đình, của tiểu bang Maine xuất hiện ở cửa tiệm cho dân nhà giàu ở tiểu bang New York đoạn sát mép tiểu bang Massachusetts và rất mau trở thành sản phẩm được đặc biệt yêu thích. Ông chủ tiệm này một ngày đẹp trời quyết định bắt tay với nhà phân phối mới. Ông phấn khởi khoe với khách quen, tôi cứ lo mãi là đối tác mới không cung cấp loại xúc xích này... nhưng giờ thì ổn rồi. Ông vui, khách của ông cũng vui. 

Cái niềm vui của khách những ngày này giảm đi vài li lai. Không phải vì vấn đề chất lượng, mà là vì cái sự tăng giá. Chuyện không có vẻ chi là quá đáng, nếu không nói là điều chỉnh nhỏ này cho thấy "thiện chí" của nhà sản xuất/nhà phân phối/nhà buôn... kiểu như tất cả mọi người cùng san sẻ đận khó này. Nhưng giá xúc xích tăng là một sự thật :-)

Hôm qua, khi làm bữa sáng muộn, tôi cười nham nhở trêu bạn đánh chén, có lẽ phải tính mua thịt về tự mình tự làm sausage patties cho nó rẻ :-)

(2)

Ở quán Thái quen, các món khai vị cứ gọi là nếu không phải giá tăng gần như gấp rưỡi thì vọt lên hẳn gấp đôi. 

Chúng tôi có bữa tối với hai bác người quen, món mở đầu được tôi gọi là Bangkok rolls. Chả giò kiểu Thái được mang ra, trình bày trên khay vô cùng hấp dẫn, và khi ăn thì thực là ngon. Nhưng mà nghĩ bỏ ra sáu đồng tiền Mỹ để được cái nem tý hon cỡ ngón tay cái của một đàn bà trưởng thành thì tôi đây bỗng cảm thấy có chút xót xa cho cái ví của bạn đánh chén.

Chúng tôi kêu món tráng miệng thì nghe Jenny đáp từ hai tuần này quán không phục vụ tiết mục này. Bà chủ quán kể, mùa này xoài vốn đã khó kiếm được trái ngon ưng ý giờ lại còn giá cao phi lý. Ngày xưa bà mua vào chưa đến mười đồng một khay thì giờ giá là 22 đồng. Jenny không mua xoài, khách của quán hết cơ hội gọi món xôi xoài ngậy hương sữa dừa. 

Tôi rời quán, quên sạch vụ cái nem mini giá 6 đồng vì còn mải hoan hỉ, úi chà bữa nay mình tiết kiệm được kha khá tiền [khi bỏ qua món] tráng miệng.

(3)

Xúc xích, nem hay xoài chỉ là chuyện vặt, chuyến tếu.

Còn khi bạn nhận được các thể loại hoá đơn điện, nước, bảo hiểm cái nào cái nấy đều phình nở xét về mặt con số thì khi đó bạn chính thức bước vô cơn ác mộng cuộc sống đắt đỏ.

Đối với tôi, sống ở xứ này thật căng thẳng cái đường cơm áo gạo tiền. Nhưng đồng thời, theo một cách kỳ lạ, thì tôi chưa bao giờ cạn sự ngưỡng mộ tinh thần dẻo dai bền bỉ, sức chịu đựng cũng như lối nghĩ của một bộ phận không nhỏ nhân dân xứ cờ-hoa. Những người, nói nhại theo lối của Brenda về bọn nguỵ-trí thức ở nước Pháp một thế kỷ trước, ban ngày vỗ tay hoan hỉ cái sự cắt giảm thuế cho nhà giàu như là một thắng lợi vẻ vang, dù họ ở không ở trong nhóm xã hội ấy, và tối về thì lọ mọ tính toán tiền chợ, tiền biu [bills] để rồi rất mau quay sang chửi um lên, tất cả là tại lũ dân chủ, tất cả là tại cái thằng cha Bai-đần

Thứ Ba, 4 tháng 11, 2025

có gì trong chén: lòng đỏ trứng muối tương miso - egg yolk misozuke

Một quả trứng được tách lấy lòng trắng cho món chả cá, còn lại cái lòng đỏ chơ vơ cùng câu hỏi, làm gì với nó (?).

Tôi làm món sau khi xem video của Cooking with Dog - Egg yolk misozuke recipe (...).

Không có rượu sake, tôi dùng thức thay thế là mirin cộng thêm đôi giọt rượu nấu Đài. 

Phải cắt tấm cheesecloth để có hai miếng lót ngăn cách lòng đỏ trứng với tương ướp thì tôi tiếc lắm. Nhưng rất mau, khi nếm món thành phẩm, tôi thấy cái sự cắt xẻo này rất đáng. Lòng đỏ trứng nhìn vui con mắt, còn khi đã vô miệng thì cho cảm giác dẻo và mướt, đậm đà thơm hương.

Thi thoảng tôi có làm món trứng bọc tương miso - miso eggs. Tứng muối nguyên quả này ăn ngon, sang đến món chuyên đề lòng đỏ trứng bữa nay tôi thấy còn ngon hơn nữa!

lòng đỏ trứng muối tương miso - kimi no misozuke
nhớ lần đầu biết đến món này là khi coi
Izakaya Bottakuri trên Netflix

làm egg yolk misozuke - chờ phủ thêm một lớp tương

gần như là xíu mại: một tô hấp tôm và thịt phủ xôi

(1)

Tôi làm một mẻ lớn há cảo, còn dư nhân thịt và tôm. Bếp nhà rừng lại còn chút xôi nếp trắng vốn được đồ để ăn cùng chả quế heo-gà mới làm thành công hôm trước. Rồi sẵn nấm hương khô đã xào thơm hương và đậm đà gia vị. 

Ba thành phần nguyên liệu đó gặp một cái đầu điên điên, lại thêm chút thời gian dành coi theo kiểu "cưỡi tên lửa ngắm hoa" video hướng dẫn làm xíu mại chén hương xưa - món dim sum của người Hoa của Cô Nguyên chủ kênh Món người Hoa thì kết quả cuối cùng là bữa tối độc [một] món được tôi gọi vui là xôi ôm xíu mại trong chén lớn.

(2)

Nhân tôm và thịt dư từ nguyên liệu chuẩn bị cho gói há cảo được ướp đậm và thơm hương nhờ: muối, tiêu, nước tương, dầu mè, dầu phi hành tỏi và đặc biệt là đá tý xíu bột rong biển (lấy ngọt thay đường) và bột cá Nhật (thay cho bột nêm gà).

Bếp nhà rừng không có cà rốt hay đủ nhiều hành lá tươi, không sao hết! Tôi xắt nhỏ nấm hương cho vô nhân trộn vừa là để kiếm độ giòn/sần sật lại vừa thêm hương vị cho món thành phẩm.

Bột để trộn nhân có một chút tinh bột bắp, còn lại chủ yếu là bột năng. 

(3)

Đại cương là vậy, nói thêm về nhân xíu mại này, có thêm vài chi tiết nữa.

- Độ béo nhất định của thịt heo, tức là phải có hài hoà cả nạc và mỡ (lần này tôi dùng thịt sườn cốt-lết, rất chi là ổn).

- Độ mịn của nhân: thịt heo không bằm/xay quá nhuyễn, tôm chỉ là dùng lá dao phay đập dập rồi bằm sơ.

- Thời gian ướp và thời gian cấp đông cho nhân thịt và tôm trước và sau khi trộn: thịt heo và tôm trước khi được xay/bằm cần được ướp gia vị (căn bản là muối và tiêu) và để nghỉ trong tủ lạnh vài giờ nếu không phải là qua đêm; khi đã có nhân trộn thành phẩm thì cấp đông thêm đôi ba giờ.

(4)

Quá trình làm món lần này của tôi không chỉ là do tính căn cơ tận dụng nguyên liệu dư, thói ngẫu hứng mà còn có cả yếu tố "tai nạn" bếp núc nữa.

Chuyện là tôi quên canh thời gian cấp đông nhân, khi lấy cái tô ra khỏi ngăn đá, thay vì thấy một kết cấu chắc dẻo thì lại là một khối cứng như đá. Vì thế, tôi bỏ qua luôn tiết mục tạo hình và hấp trong khay/đĩa như cách làm của Chef Nguyên. 

Tô nhân được để xuống ngăn mát của tủ lạnh, sau gần một giờ đồng hồ vẫn còn chắc nịch trong khi độ kiên nhẫn của tôi chạm đáy. Thế là tôi cứ thế lấy xôi phủ mặt nhân, trát sao thật đều thật phẳng bề mặt. Rưới và thoa xíu dầu phi thơm hương hành hương tỏi rồi a-lô-xô vô xửng hấp.

Món được hấp từ khi nước trong chảo còn lạnh, và ở mức nhiệt lớn. Thời gian tính từ khi bật bếp là chừng 45-50 phút. Ở giữa chừng, tôi mở nắp xửng hấp và dùng đầu đũa chọc nhẹ vài điểm, cái này gọi là để xíu mại và xôi thở :-) Vì bếp để ở mức nhiệt lớn, tôi phải chêm thêm nước sôi cho chảo hấp.

Hết thời gian hấp món, dỡ tô ra để bên, rắc chơi mấy vụn hành lá. Sau mươi phút, đảm bảo tô không còn nóng đến mức gây bỏng tay thì dùng đĩa úp lên tô và lật ngược. Món thành phẩm ra đĩa là khối tự xưng xíu mại khổng lồ trên đế xôi trắng.

(5)

Món được ăn khi còn nóng. Xôi mướt và thơm hương dầu phi cũng như có phần đậm đà do chút xíu nước xíu mại hấp ngấm vô. 

Về phần xíu mại khổng lồ được xắt miếng vừa ăn, thật là đủ giòn nhờ thịt tôm, đủ mềm mượt của thịt heo có hỗ trợ của tinh bột bắp và bột năng, rồi lại đá chút sần sật của nấm hương nữa.

Tôi đặc biệt thích thú cái sắc hồng hồng ở giữa miếng cắt xíu mại. Tôi nghĩ, đây hẳn là kết quả của cái sự gặp gỡ giữa hai yếu tố đông lạnh của nhân xíu mại mới rời tủ đá không lâu và cực nóng của chảo nước được nấu ở lửa lớn. 

Gọi tên món mình làm ra lần này là xíu mại thực có chút phần tuỳ tiện. Nhưng thực thà mà nói, tôi thấy món chẳng xa là mấy bạn xíu mại bếp Hoa. Đúng là xét về yếu tố hình - một khối hấp bổ chảng được lót bởi một tầng xôi mỏng, tên gọi xíu mại dường như chẳng có chút liên quan nào. Sang phần kết cấu thì tôi nghĩ có thể châm chước, vì công thức làm xíu mại vốn rất phong phú, không dứt khoát lúc nào cũng phải có giòn của củ năng. Còn về ba phương diện hương, sắc và vị, tôi hài lòng. 

cái "hình" này chẳng liên quan gì danh xưng "xíu mại" a :-)

người ta làm viên nếp bao nhân thịt, mình đây trét, phủ