hóa vàng

Không tính vụ T. M. xông nhà vào đêm 30 thì hôm nay nhà mới chính thức mở cửa đón khách. Lý do là hóa vàng và mời bạn đến chén cùng cho đỡ tủi thân thì ít mà để tiêu thụ chỗ đồ ăn thì nhiều.

Mâm cơm cho các Cụ không có gà, không có bánh chưng vì lười cắt, canh măng cũng chẳng còn. Các Cụ được mời canh kim chi hầm dẻ sườn bò và khoai tây, một đĩa cà rốt và lơ xanh luộc, đĩa ghém su hào cà rốt, nem rán, các loại giò, các loại xông khói, thịt luộc ngâm mắm ăn với khế chua và gừng... và có thêm bát cơm cho đúng truyền thống. Thấy bạn ngó mâm cơm chủ nhà giãi bày rằng thì trừ hai loại giò là đồ được cho ra, các món còn lại đều là tự tay tớ làm và rau củ đều từ vườn nhà Bắc Ninh, thêm nữa là nhà tớ cố hết sức rồi, rằng thì là vẫn đảm bảo đủ công thức cơm canh nhá :-/

Hương quá hai phần ba con cháu tấp tểnh xin phép rồi hai đứa nhâm nhi mấy món nguội. Sau rồi chuyển sang món chính là phở bò chín với nước dùng chay rau củ quả.

Ngày mai sẽ dọn bàn thờ và hóa vàng thực sự, tức là đốt chỗ tiền mã. Hoa đào trên ban thờ đã được hạ và thay bằng đĩa hoa mộc hái ngoài vườn. Cuối vườn mẫu đơn trắng nở chúm chím ngất ngưởng đầu cành ở tút tít trên cao nên để ngắm nhiều hơn là để hái đối với kẻ lười. Mai trắng tưng bừng. Cây đào lười hôm nay cuối cùng cũng bắt đầu hé những bông đầu tiên. Mùa xuân cuối cùng đã đến với cái vườn lâu ngày không được chăm sóc.

Mai là ngày hoàng đạo, chẳng tốt cũng chẳng xấu. Kết thúc chuỗi sự vụ làm cơm và cúng Cụ rồi thì đã đến lúc phải bắt tay vào làm việc. Cho oách gọi là khai bút. Còn nói thẳng toạch ra là trả nợ việc dồn từ trong năm :-)

Tối ở quán cafe, hỏi bọn trẻ con có nên sắm bộ dao chuyên cho đồ rau củ không, đứa bảo không dứt khoát, đứa bảo nên kiếm bộ dao gốm. Dù thế nào thì chiều nay mình cũng lải nhải cho Hải dzớ một bài dài về dược sư. Nói ra thành lời mớ kiến thức lỗ mỗ của bản thân giống như lấy dây dù ra đo cái bóng của mình. Nó ngắn cũn, cụt lủn và không đầu cuối. Như thế là có khối thứ sẽ phải hệ thống lại và chú tâm nắm bắt và thực hành trong năm nay.

 

tết

Cây đào ở Hà Nội trơ trụi. Bù lại, các gốc đào ở Bắc Ninh, kể cả cái cây trẻ nhất, đều vui vẻ ra hoa.

T. L. năm nay lãi to vì được nằm khểnh ngủ vùi và chén Tết. Nếu có cái dở duy nhất là sẽ phải nhe răng ra cười mỗi khi bà con đến chúc Tết. Mình đã thông báo trước là đóng cửa ngủ bù nên không có màn biểu diễn và đáp lễ thăm hỏi này.
 
Việc từ hôm qua tới giờ tập trung vào nấu và cúng. Nấu mãi chán rồi thì mặc cả với các Cụ là hôm nay không thổi cơm mà làm chút bún để các Cụ ăn cho thanh. Con gái gọi điện về báo cáo Mẹ tưởng bị mắng hóa ra chẳng làm sao cả. Giờ thì đến cả các cụ già ở Bắc Ninh cũng bớt bày đặt mấy vụ cơm ba mươi và ngày một ngày hai rồi :-)

Năm nay T. M. chiêu Hỏa thần vào nhà. Thế nên mới có màn hài hước là chiều muộn 29 Tết mình ngồi ôm chai rượu canh cái gốc cây trước nhà chờ hương tàn. Tối qua hỏi T. M. là bà Bạch Long và ông Hỏa thần có uýnh nhau không, nó bảo không sao.

Cái dạ dày mình có xu hướng teo tóp đi nhiều. Bù lại, nấu ăn ngày một chẫm rãi và có lề thói hơn. Cho bếp mới Giáp Ngọ, đích đến là các bài học dược-sư.

thêm một món cà la thầu củ cải nhà làm

Củ cải làm sạch, gọt vỏ, cắt khúc tròn dài chừng 5-7cm, sau bổ tư, trộn muối hạt (làm từ tối để qua đêm). Sau để lên cái rá cho ráo nước và phơi khô se. Sau nữa là bỏ củ cải vào cái lọ, trút xì dầu nguyên chất ngập các miếng và đậy kín lọ. Sau chừng 5-7 ngày miếng củ cải xọp lại và ngả màu nâu sẫm.

Thích ăn như món dầm thì chỉ cần vớt các miếng củ cải bóp khô nước xì dầu rồi sau đó trộn với đường, ớt bột khô, và tỏi và gừng băm nhỏ (optional), dấm bóp đều cho ngấm. Làm trước khi ăn chừng 15-30 phút đảm bảo ngấm đủ vị.

Thích ăn như thứ củ quả muối góp mặt cho bát canh thì phải cầu kỳ hơn tý chút.
1) Nguyên liệu: Củ cải thái sợi chừng sợi bún cho món bún bò Huế (= sợi to). Cà rốt thái sợi tương tự (optional). Nấm hương một hai tai ngâm nở, làm sạch và thái lát. Mộc nhĩ ngâm nở, làm sạch và thái sợi. Chút gừng thái chỉ mịn hoặc băm. Củ hành hương. Mấy lát hành tây. Vài cọng hành hoa và mùi tàu, mùi ta. Và quan trọng nhất là phải có mấy thìa thịt xay.
2) Thực hiện: Hành hương phi thơm thì cho nấm hương và mộc nhĩ vào xào, chừng đã chín thì cho thịt đã ướp chút mắm và bột gia vị vào đảo để thịt chín tới. Để phần cái này riêng ra một bên. Vẫn cái nồi/chảo đó cho nước vào đun sôi thì cho củ cải và cà rốt, gừng, cùng phần cái lúc nãy vào đun sôi trở lại. Tùy người thích ăn củ cải mềm thì đun kỹ, chừng không thì vừa sôi để thịt chín cũng là lúc bắc nồi. Trước khi bắc nồi thì cho nốt hành tây. Canh đã múc ra bát được rắc thêm hành hoa và mùi tàu thái mịn cùng mùi ta xắt khúc.

Mình thích nhất món này là ăn vã bát canh đã nguội đi đôi ba phần, và cho vài giọt dấm kèm mấy lát ớt cay. Món canh có vị thanh, ngọt và chua mát.

Nhớ ở quán Tàu bà con còn đánh trứng vào nồi canh, ăn cũng hay. Tay nghề mình kém cộng với tính lười nên không thử đoạn này.

củ cải và cà rốt ngâm chua ngọt

Bữa trước cả đại gia đình bên nội về Bắc Ninh đánh chén, khi về ba xe ô tô chất túi lớn túi nhỏ rau củ.

Con gái của Bố Mẹ lanh chanh mang vác túi đẫy củ cải và cải thảo. Từ cải thảo và củ cải cùng ớt khô do Mẹ làm có hạp kim chi ngon lành. Còn chỗ củ cải lăn lóc, chị em trong nhà đi ra đi vô vừa lười vừa bận nên chưa động đến.

Trong khi nấu bữa tối hôm nay, chị em tranh thủ làm củ cải hai món, một ngâm xì dầu, một ngâm chua ngọt. Món thứ hai đến tối muộn đã có khách ghé chơi nhà nếm và gật gù. Coi như công thức đại để là chuẩn, chỉ cần chính xác đong đếm nữa là xong.

Củ cải thái lát tròn đều, dày chừng 1.5mm. Có thể mỏng hơn hay dày hơn nhưng quan trọng là phải dày đều. Trộn củ cải với muối hạt chừng 1-2 giờ đồng hồ để nước củ cải tiết ra. Sau đó để củ cải vào cái rá cho tiếp tục ráo nước.

Cà rốt thái lát mỏng, xóc với chút đường để riêng sang một bên.

Hành tây thái vòng tròn mỏng hoặc thái lát dọc cũng được, nói chung là thái lát mỏng. Tỏi và hành hương thái lát mỏng. Gừng thái sợi thật mịn. Các bạn này để riêng sang một bên.

Đun chừng bát con nước với già thìa súp đường, khi bắt đầu lăn tăn thì cho thêm nửa thìa nước mắm và nước bắt đầu sôi thì tắt bếp, để riêng cho nước nguội.

Đi găng tay làm món, bóp nhẹ chỗ củ cải thái lát rồi để vào bát tô to. Chỗ cà rốt bóp nhẹ tay ráo nước trộn cùng củ cải. Sau trộn tiếp các bạn này với chỗ hành tây, tỏi, hành hương và gừng. Cho dấm (lần này mình dùng dấm Heinz trắng) vào trộn nhẹ tay rồi đưa vô lọ thủy tinh, lấy tay ấn khẽ mà chặt. Chỗ nước đường và mắm giờ đã nguội giờ trút ngập chỗ rau củ. Đặt lớp màng nylon làm bếp lên nắp lọ rồi đóng nắp chặt. Thế là xong.

Món này ăn với thịt luộc, thịt nướng và có khi chỉ là khêu ra bát con ăn chơi trong bữa cơm đều khỏe. Khi ăn có thể thêm bớt vị chua, ngọt, cay, mặn. Và có thể thêm chút xì dầu ngọt, tất nhiên là như vậy thì vị của món sẽ khác đi nhiều nhiều.

Quan trọng nhất khi làm món là củ cải khi đã trộn muối hạt rồi thì tuyệt đối không để dính nước lã vào.

bắc ninh (4.1.14)

lẩu gà

Công thức của My mốc. Làm ở nhà ăn lành, ngon và rẻ.

Gà chặt miếng ướp với gừng và bột gia vị rồi xào cho ngấm. Sau đó đổ ngập nước ninh nước dùng, chêm thêm nước dừa, nước cốt dừa, chút vị thuốc bắc và nấm hương đã ngâm mềm và làm sạch. Chừng thịt gà chín và mềm đúng độ người ăn mong muốn thì bắc ra nồi lẩu và đánh chén.

Rau có cải soong, rau muống, nấm (optional) và quan trọng nhất là ngải cứu. Mình không thử vì e chừng rau ngoài, nhưng chắc cải xanh và cải ba lá không phải là ý tệ.

Thêm vài miếng đậu phụ cũng không tệ. Khi chuyên ra nồi lẩu thì thêm chút sa tế vào nồi nước dùng nữa. Rau thả gặp vị cay sa tế quyện với vị béo của gà ăn mềm, ngọt và thơm.

Tất cả bí mật là gà và rau đảm bảo đồ sạch và thái độ nấu thật kiên nhẫn. Còn cái vụ vị thuốc bắc thì thực lòng mình chẳng chắc ăn, cho nên để làm phép an ủi tinh thần thì rửa chúng một cái trước khi thả vào nồi.

Có một chuyện hài hước là khi My mốc qua hàng khô ở chợ mua cái gói vị thuốc bắc, nó được cô bán hàng hỏi có muốn mua gia vị nấu lẩu gà không. Tự dưng mình nhớ mấy bài báo nói về các loại bột tạo vị ở chợ Kim Biên trong Sài Gòn. Thế là tặc lưỡi một cái, bảo chắc không sao :-)

thanh long đỏ

Thu hoạch từ vườn nhà của Bố Mẹ ở Bắc Ninh, quả nặng 900gr, trái ngọt và ngon.

Mẹ có cô cháu gọi là dì, tính khôn ơi là khôn, kiểu khôn ăn người. Hồi mua cây giống về Bố Mẹ thật thà bảo mua một cây ở hội chợ về trồng chơi, rồi hai cụ già lọ mọ sắm nào cọc bê tông, nào thanh sắt để nối thành khung cho cây leo. Một cây mà ra được một mớ quả, ăn cả mùa, vui vẻ. Còn cô cháu kia bí mật thì thà thì thụt mua một đống cây giống về trồng với ý định làm cuộc cách mạng kinh tế to "trồng cây gì nuôi con gì", hàng xóm hỏi địa chỉ nhất định không khai vì sợ bị cạnh tranh. Chỗ cây đó đến giờ vẫn chưa cho trái nào cả.

Đi về Bắc Ninh ăn rau và quả no căng cái bao tử, đến lúc nghe thêm mấy chuyện cười thì chỉ muốn nứt cái bụng trống cơm :-)