(1)
Ông con rể ngồi nói chuyện với ông bố vợ. Tôi làm phiên dịch chán thì quay sang xui bạn đời, tập nói tiếng Việt đi. Thế là có chuyện ông này nói với ông kia, lần sau đi Việt Nam sẽ học tiếng Việt. Rồi ông chêm thêm một câu, tiếng Việt khó. Úi Giời!
Cụ già vui tính, tai nghễnh ngãng phải chờ con gái nói lại mới rõ ý. Nghe ra rồi thì ông cụ hứa hẹn sẽ giúp đỡ ông kia học tiếng Việt. Tôi nghe xong câu đó thì thiếu ngã ngửa vì buồn cười. Thính lực vậy, chờ ông cụ nghe ra được ông con rể nói gì thì đã hết ngày. Bạn đời cười đồng loã với tôi. Hoá ra chúng tôi có cùng chung suy nghĩ.
Nhưng mà hay nhá, Bố cứ thủng thẳng cho mấy lời khuyên về cách học từ trong tiếng Việt, cái nào cái nấy đều lợi hại. Tôi nghe các ví dụ ông cụ già nêu thì giật mình, có rất nhiều điều tôi cứ chắc nịch mình biết, mình rõ mà hoá ra tôi chẳng biết thực sự là gì.
(2)
Mẹ chiêu đãi chúng tôi một bữa bún cá tưng bừng, với rau cần sạch vườn nhà, cá diêu hồng từ nguồn cung cấp quen ở quê và bún mua bên chợ Lôi Châu sợi mộc mạc nhìn không bóng cũng chẳng nuột nà nhưng thực tôn vị gạo.
Bát bún tưởng ăn chơi mà hoá lưng lửng dạ. Bữa trưa không dừng ở đó vì chẳng ai bên bàn ăn quên món bánh chưng dài mới dỡ khỏi nồi luộc tối hôm trước.
Mẹ không hài lòng với mẻ bánh chưng này vì gạo mua ngay ở chợ quê thay vì gạo lấy chỗ hàng xôi như mọi khi. Tôi chẳng thấy phiền, ngay cả khi chỉ chuộng bánh chưng rán thì bánh tươi mới nhà làm thế này tôi thấy vẫn thật là ngon.
 |
nồi luộc bánh chưng - gạch nhà anh họ
theo lời bạn đánh chén :-) |
(3)
Chúng tôi qua nhà anh họ thân cận, nghe anh khoe đang luộc bánh chưng. Lão Tiên sinh cùng TL đi ngó nồi bánh đang luộc một bên hông nhà, còn tôi ở chỗ sân vườn phía bên kia. Tôi nghe thấy tiếng cười vui giòn giã, quay lại hỏi cái chi thì được nghe, bạn đánh chén đang thắc mắc sao anh họ lại luộc gạch. Anh chị họ gói và luộc chín cái bánh, để chặn bánh thì một viên gạch được huy động. Nghe hiểu rồi thì ông lão nhà ta gật gù, đây là nồi luộc bánh chưng-gạch. Giời ạ!
Anh họ khoe dự án làm các món đồ mộc nhỏ. Trong câu chuyện bên bàn trà, tôi học thêm được nhiều điều về mấy loại gỗ cùng đặc tính riêng của chúng. Anh họ kể bữa rồi đi ăn giỗ ông bác, đang ngồi trà nước [trước giờ ăn] thì nghe mùi thơm của gỗ, anh tò mò vào bếp xem thì thấy chị dâu họ đang dùng củi chẻ từ gỗ pơ-mu. Vào mùa lũ, gỗ trôi từ rừng về nhiều, gỗ được vớt về, trong mắt anh họ là quý, còn với các anh chị họ khác thì chỉ đơn giản là củi đun.
(4)
Thời gian thiếu nên chúng tôi không qua thăm chị họ con Bá họ.
Chị sau một thời gian dài chuyên món quang gánh bán rau củ thực phẩm ở Sài Gòn thì về làm nông ở quê. Ngày trước làm lụng vất vả cộng tiêu xài chi li nên chị tích luỹ được nhiều, về xây nhà to đẹp khang trang, lại có tiền cho vay lấy lãi. Không ly hương nữa, chị hoá thành bà nông dân với một ông chồng con trưởng và mang thói gia trưởng nửa vời, một ông con giai bỏ xứ đi làm ăn ở đâu chẳng rõ và một ông con giai còn lại vướng nợ cờ bạc giờ đang đòi đi Campuchia vì nghe nói tiền bên đó kiếm được nhiều.
Nghe nói chị đang bị đau chân, đi khám bệnh viện huyện thì bị kêu là liên quan thần-kinh-toạ. Chuyện sức khoẻ đó tôi nghe mơ hồ. Nhưng có một điều tôi minh bạch, chị họ mình hoàn cảnh như thế này có phần là số phận, nhưng cũng có hơn nửa phần còn lại là do chính bản thân. Tôi nghĩ về câu chuyện của chị rồi liên hệ sang mình, rất nhiều người khi còn sức thì chẳng hơi đâu mà nghĩ về sức khoẻ. Chị họ ngày xưa lao vào kiếm tiền mà thiếu cái phần thương yêu chăm sóc bản thân, cơ thể của mình. Còn tôi thì lười biếng buông mình theo những thói quen xấu. Khi bệnh tật cuốn thân và bản thân cái thể lý của mình giống cỗ máy cũ bắt đầu rệu rã thì lại có cái cảnh nực cười mình đây than vãn, biết thế thì ngày xưa (...)
(5)
TL nói với tôi, chị chỉ về quê trong ngày nên thấy thú vị, còn nếu ở lại vài hôm thì sẽ biết. Cái biết ở đây có nhiều gạch đầu dòng. Hai cụ già í ới ông nói gà bà nói vịt, có khi bà cáu với ông, mà tất cả là vì cái sự tai kém, mắt kém của ông cộng với thiếu kiên nhẫn của bà. Nhà và bếp thì lem nhem, con có dọn dẹp thì bữa sau về lại đâu vào đấy. Rồi đêm ngủ cứ nghe giao hưởng ễnh uông ở ao chùa. Rồi rất nhiều chuyện nho nhỏ khác của ngày, trong ngày.
Chuyện này hoàn toàn là dễ hiểu, tôi đồng ý ngay tắp lự với cô em. Tôi chứng kiến quá trình già-đi của bản thân và người thân xung quanh. Cảm giác nói chung là không dễ chịu, ngay cả khi phần duy lý trong tâm trí tôi luôn tự nhắc nhở, đó là qui luật.
Cho tới giờ, điều tôi học được là chậm lại, cả trong vận động của cơ thể cũng như cả suy nghĩ và phán xét. Thêm nữa là thay vì buồn rầu, lo lắng, than vãn thì học cách chấp nhận và vui sống cùng quá trình lão - bệnh này. Nói dễ làm khó, nhưng ý thức về điều này thì vẫn tốt hơn là lờ tịt nó đi :-)
 |
| đào vườn hiên trước nhà |
 |
| hương đón chào từ cổng |
 |
| một mùa hoa mộc mới |
 |
vườn nhà quê đón Tết
|
 |
| chùa làng |
